Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFLIGO

Gramatyka
  • Formyinfligo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -xi, -ctum
Znaczenia
  • I. propr. infigere, impingere.
    • α.
    • β.
    • γ.
  • II. transl. impingere, iniungere, inferre, dare.
    • a.
      • α.
      • β.
      • γ.
      • δ. + contumeliam, maledictionem, minas, verba inhonesta
    • b. imponere, assignare, ingerere
      • α. + poenam, multam
      • β. + exactionem, solutionem
      • γ. + laborem
    • c. + querelas accusare aliquem
    • 2. + quod infertur

Pełne hasło

INFLIGO, -ere, -xi, -ctum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
I. propr. wbić, uderzać, zadać cios; infigere, impingere.
Praec.
α. maxillam, pugnum sim.
β. vulnus.
Item
stigmata ( NIC. BŁ. Serm. II p. 116 ) .
γ. percussionem, verbera.
II. transl. i. wyrządzać, wywoływać, powodować, narzucać; impingere, iniungere, inferre, dare.
Praec.
a.
α. bellum ( KADŁUB. p. 54 ; ChrMP p. 22 ;et saepius).
β. cladem, iacturam, necem, stragem sim.(( KADŁUB. p. 125 ; SSrSil VII p. 141, a. 1467 ; AKapSąd III p. 197, a. 1519 ;et saepius), mortem ( MARTIN. OP. Marg. fol. k Va ; NIC. BŁ. Tract. fol. g IIIb ;et saepius), vim, violentiam ( KodWp V p. 620 : a 1439 ; ZabDziej II p. 573, a. 1489 ;et saepius), morbum ( DŁUG. OP. p. 27 ).
γ. damnum, gravamen, iniuriam sim. ( DŁUG. Hist. IV p. 251 ; ZabDziej II p. 573, a. 1489 ;; Tom. IV p. 99, a. 1516 et saepius), vindictam (syn. ingerere: ConcPol X p. 340, a. 1305) .
δ. contumeliam, maledictionem, minas, verba inhonesta sim. ( CIOŁ. Lib. I p. 160 ; NIC. BŁ. Serm. II p. 126 ; AAlex p. 19, a. 1501 ;et saepius. Glossa Pol.
AGZ XV p. 44, a. 1466 : sibi minas i-erunt alias «grozyli mv»).
b. nałożyć, wyznaczyć, obarczyć czymś; imponere, assignare, ingerere
α. poenam, multam sim.
KodWp I p. 172 (a. 1237) : mulctam ... pro huiusmodi delictis i-ndam.
KodKKr I p. 88 (a. 1264) : personis ecclesiasticis ... grauissimas penas i-ndo.
Ib.
p. 205 (a. 1337) : penarum per constituciones synodales in ... rebelles ... salubriter i-tarum.
Ita saepius.
Item
excommunicationem ( JAC. PAR. I p. 120 ) , supplicium ( KomKadł p. 99 ) .
Additur
iuris ( AKapSąd II p. 62, a. 1425) , de iure ( ib. p. 262, a. 1469), ex arbitrio consulatus ( APozn I p. 320, a. 1460 ; pro arbitrio dominorum: AKapSąd I p. 117, a. 1469).
β. exactionem, solutionem :
KodMp II p. 98 (a. 1255) : excipimus eciam eos homines ab omnibus exactionibus siue solucionibus iam terre i-tis seu ... postmodum i-ndis.
γ. laborem :
PEREGR. fol. d VIa : in hoc evangelio ecclesia repraesentat laborem suum, qui i-tus est humano generi per peccatum.
c. querelas składać skargę na kogoś; accusare aliquem
AGZ VII p. 101 (a. 1468) : actores contra ipsos concives pro capite patris ipsorum crebras i-erunt querelas.
2. singulare (pass. impers. sq. enunt. obi. c. quod ) wnosi się, wynika; infertur
WiadPol p. 48 (a. 1403) : ex universo racione suasimine i-itur humana, quod memoris caduca sit et labilis, nisi robur acceperit testium et scriptorum.
Constr.
ad I-II: indicatur cui (rei)?
a. sq. dat.
b. sq. contra
*CodEp III p. 527 (a. 1433) : summi pontifices ... contra ... hereticos ... magnas i-erunt penas.
ConcPol X p. 573 (a. 1580) : poenis contra adulteros ... i-tis.
c. sq. in c. acc.
KlQu p. 109 (a. 1470) : respondenti ... indignabundus pugnum in faciem i-xit.
DŁUG. Hist. III p. 133 : regi in manum ... vulnus i-tum est.
Ita saepius. Cf. Th. VII 1,1463,75 et 1464,9.
d. sq. per:
CRIC. p. 11, v. 11 : sacra i-xit plexas per tempora spinas.
Indicatur causa
a. sq. ob:
KodWp V p. 620 (a. 1439) : ob hanc racionem eis nullam violenciam i-emus.
b. sq. pro:
KADŁUB. p. 32 : huic ergo ... pro singulari flagicio singulare i-tum est supplicium (cf. KomKadł p. 99).
Etiam
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)