Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFICIO-1

Gramatyka
  • Formyinficio, infitio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -feci, -fectum
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. tingere, colorare.
    • 2. imbuere, implere.
    • 3. sordidum reddere, maculare, polluere.
    • 4.
      • a. infundere, immittere.
      • b. intingere
  • II. transl.
    • 1. aliqua re imbuere, exercere aliquem.
    • 2.
      • a. corrumpere, depravare, vitiare (homines eorumque animos, mores sim.); item mediopass.: zarażać się czymś, zatruwać; corrumpi, vitiari, depravari.
      • b. incusare, infamare
    • 3. adulterare

Pełne hasło

1. INFICIO s. INFITIO, -ere, -feci, -fectum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • N.
I. propr.
1. barwić, zmieniać kolor czegoś; tingere, colorare.
2. nasycać czymś, przepajać; imbuere, implere.
N.
aures: CIOŁ. in
CodEp I p. 50 (a. circa 1418): rumor intonuit et aures legatorum i-ecit de nuptiis leonis cum quadam porca.
Occ. zaprawiać trucizną, zatruwać, zarażać; veneno imbuere, contagione afficere, vitiare, corrumpere.
Praec.
aliquem veneno, peste, morbo sim.
N.
poculum :
DŁUG. Hist. III p. 509 : in poculo, quod praegustatum digito annulari, in quo virus locaverat, in vas immisso i-erat.
Glossa Pol.
RFil XXIV p. 354 (a. 1446) : i-erat «zakaszyla».
Mediopass. chorować, słabować; aegrotare, infirmum esse.
N. de
frumentis :
KsgMaz III p. 161 (a. 1436) : si ... frumenta per intemperiem aeris i-ta fuerint, hoc est si male nascentur, extunc etc.
Item in imagine
VITELO Opt. p. 464 : lumen ... lunae est pallidius lumine solis, unde colores ex commixtione sui informati i-untur nec accedunt ad summam formae sibi propriae.
3. brudzić, kalać, plamić; sordidum reddere, maculare, polluere.
4.
a. wlewać, sączyć; infundere, immittere.
b. zbroczyć czymś; intingere
GALL p. 28, 17 : in sanguine venatoris canumque tuorum ... pedes equorum meorum i-am.
II. transl. et in imagine
1. zaprawiać w czymś, zaszczepiać komuś coś, wpajać; aliqua re imbuere, exercere aliquem.
2.
a. zatruwać, gubić, niszczyć; corrumpere, depravare, vitiare (homines eorumque animos, mores sim.); item mediopass.: zarażać się czymś, zatruwać; corrumpi, vitiari, depravari.
Dicitur praec. de
haeresi sim. ( KodKKr II p. 433, a. 1418 ; AKapSąd II p. 62, a. 1425 ; DŁUG. Hist. III p. 591 et vulgo).
b. obwiniać o coś, zniesławiać z jakiegoś powodu; incusare, infamare
JusPol p. 286 (a. 1454) : dum aliquis terrigena pro furticinio aut pro scelere i-retur per infamiam, jure inculpatus fuerit expurgationemque pro honore suo fecerit etc.
Cf. Th. VII 1,1414,74 sq.
Praec.
naganić czyjeś szlachectwo; aliquem nobilem esse negare
ArHist III p. 143 (a. 1446) : qui fuit per nobilem Derslaum ... infamatus et in nobilitate i-tus, coram iudicio per nobiles dominos testes suos est expurgatus.
3. fałszować; adulterare
AGZ IX p. 34 (a. 1422) : de moneta mediorum grossorum, que per iniquos falsarios i-ta esse dinoscitur in excessiva quantitate.
Constr.
ad I-11:
a. sq. abl.
b. sq. de , cf. Th. VI1 1,1414,4 et 59.
c. sq. ex: et
StSyn VI p. 23 (a. 1415) : homines ... ex fetoribus temporibus estivis ... i-untur.
Ita saepius. Cf. Th. VII 1,1411,72 et 79; 1413,30.77.
d. sq. in c. abl. et 528,39 et
AKapSąd II p. 560 (a. 1447) : ex ignorancia sua ipsum in dicta manu i-ecit.
Cf. Th. VII 1,1412,36.
e. sq. per:
ArHist VI p. 93 (a. 1446) : ne i-at aliquos per doctrinam suam.
f. sq. pro
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)