- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- N.
*PommUrk VI p. 257 (a. 1325) : dampna gravia et expensas se asserit incurasse.3. sg. fut. fiet incursurus (pro incurret)
StPPP VIII p. 236 (a. 1388) : quinque marcas fiet incursurus.inf. fut. pass. incurrendum esse sensu act.
StPPP VIII p. 819 (a. 1400) : Nicolaum non esse incurrendum damnum. ]
I.
intrans.
1.
de hominibus
a.
napadać, najeżdżać, atakować, nacierać; irrumpere,
invadere, impetum
facere.
Constr.
a.
sq.
in
c.
acc.
b.
sq.
contra:
DŁUG. Hist. IV p. 555 : curribus contra currus i-unt et pugnam acerrimam committunt.
c.
sq.
super
c.
acc.
StPPP VIII p. 202 (a. 1386) : super domum i-it.
b.
wpaść, popaść w coś, doznać czegoś;
incidere, (invitum) devenire in
aliquid, pati.
Constr.
sq.
ad
vel
in
c.
acc.
(saec.
XV—XVI).
Occ.
iur.
ad (in) damnum
sim.: zostać zmuszonym do zapłacenia odszkodowania; pecunia a iudicibus multari (cf. infra II B 3)
KsgŁawKr p. 159 (a. 1391) : qui ... racione cremacionis domus sue ... ad dampnum XX marcarum i-isset.
KsgCzer p. 46 (a. 1414) : in ipsas triginta sexagenas ... Jacussius predicto Kazimiro i-et.Ib.
p. 51 (a. 1415) : in penam L ipse ... i-et.
AGZ XIII p. 174 (a. 1445) : in dampnum quadringentarum marcarum i-et.
Ib. XIX p. 331 (a. 1449) : si non exolverit, extunc in totidem dampni est i-surus.Huc quoque spectare videtur
TPaw VII p. 149 (a. 1420) : magna pena submisit se i-surum seu patraturum super utrosque terminos (nisi leg. magnam poenam).
2.
de tempore: nadchodzić, przypadać;
venire, occurrere.
3.
de rebus: zdarzać się, trafiać;
exsistere, occurrere (saec.
XV
ex. ).
4.
de aqua: wpływać;
influere
Tom. XIV p. 839 (a. 1532) : in faucibus freti, quod ex Junio mari ad Corinthum i-i .
II.
trans.
A.
propr.
1.
przychodzić, udawać się;
adire (cf.
Th.
VII 1,1087,1 sqq.)
TPaw VII p. 391 (a. 1424) : non i-ntes jus miserunt super amicabilem concordiam.
2.
atakować;
impetere.
3.
o wodzie: wpadać, wpływać do czegoś; influere
DECIUS p. 86 : aquam, quae certis alueis ... piscinas i-bat, abduxit.
B.
transl. (sensu
magis act. )
popełniać coś, popadać w
coś; committere, sustinere (v.
gr.
apostasiam,
crimen, culpam, haeresim, scelus
sim.).
(sensu magis
pass. ) popadać w coś, narażać się na coś, podlegać czemuś,
doznawać, cierpieć, osiągać; sustinere,
consequi, in aliquid incidere, venire, adduci, labi
1.
(concr.
) morbum, infirmitatem, dolorem, laesionem sim.
2.
(abstr.
praec.
in malam partem),
v.
gr. damnum, detrimentum, iacturam, mortem, offensionem, poenam, sententiam
sim. Sed
etiam anathema (
CodSil(M) I
p. 277, a.
1204)
, canonem latae
sententiae (
MARTIN. OP. Serm.
p. 286
nlb.
), captivitatem (
KodWp III
p. 456,
a. 1377)
, censuram (
AKapSąd III
p. 182, a.
1514)
, cladem (
SSrSil I
p. 286, a.
1482)
, damnationem (
MARTIN. OP. Marg. fol. b 5b
et saepius), de
bitum (
AGZ XIII
p. 101, a.
1440)
, dedecus (
DŁUG. Hist. V
p. 501
)
, egestatem (
MARTIN.
OP. Serm.
p. 76
nlb.
), eventum horridum et inopinatum (
KodUJ I
p. 29, a.
1400)
, exactionem telonei (
PommUrk II
p. 315, a.
1275)
, furtum (
MPH II
p. 39,
Ebbo
), gravamen (
KsgGrWp II
p. 183, a.
1399)
, impedimentum in aliqua re (
ArPrawn I
p. 364, a.
1512)
, indemnitatem (
DokMp I
p. 341, a.
1406)
, indignationem alicuius (
KodMp I
p. 9, a.
1206
et passim), ingratitudinem alicuius (
LhnUrk II
p. 301, a.
1291)
, laqueum (excommunicationis:
PreussUB I
p. 68, a.
1232
et saepius; perditionis:
KodUJ II
p. 32, a.
1444)
, maledictionem (
NIC. BŁ. Serm. II
p. 338
et saepius),
nondum excommunicationis (
CodPom
p. 196, a.
1203
), oblivionem (
DokKujMaz
p. 158,
a. 1379)
, opprobrium (
NIC. BŁ. Serm. I
p. 19
)
, perditionem bonorum (
AKapSąd II
p. 432,
a. 1469)
, plagam corruptionis divinae (
MPH II
p. 50,
Ebbo
), praeiudicium (
KsgGrWp II
p. 183,
a. 1399)
, proscriptionem (
PommUrk VI
p. 250,
a. 1329)
, ruinam (
MPH I
p. 270,
Thietmar
et saepius),
senium oblivionis (
PommUrk II
p. 221,
a. 1269
et saepius), servitutem diaboli (
NIC. BŁ.
Serm. I
p. 111
)
, severitatem alicuius (
KodMp I
p. 9, a.
1206)
, successum malum (
DŁUG.
Hist. I p. 140 = I
p. 202
ed.nov.
)
Constr.
a.
sq.
dat.
PommUrk VI p. 387 (a. 1294) : actus hominum ... oblivionis et instabilitatis scrupulis i-re consueverunt (sed leg. videtur scrupulos).b. sq. ab :
KsgMaz II p. 172 (a. 1426) : Mathias ... mortem non habet a manibus Stognewii neque ab ipso mortem i-it.
DŁUG. Hist. I p. 482 (= II p. 249 ed.nov.) : certus ... erat ... se a Boleslao discrimen i-surum.c. sq. in c. abl.
DŁUG. Hist. V p. 501 : dispendium et dedecus in se et filiis i-surus.d. sq. inter :
StPPP VIII p. 818 (a. 1400) : si ... Nicolaus aliquod dampnum i-ret in Iudea vel inter Christianos.
3.
iur.
t. t. zostać skazanym na zapłacenie kary
pieniężnej,
odszkodowania; pecunia a iudicibus
multari (cf.
1. INCIDO I B b)
ArPrawn IV p. 171 (saec. XIV ex.) : redarguens sentenciam pro pellibus mardurinis tres marcas eidem i-at.
KsgKaz p. 85 (a. 1377) : qui pecuniam i-unt: Curp tenetur civitati III fertones pro una violencia ... Adam tenetur VI grossos pro una pena etc.
DokMp I p. 207 (a. 1380) : mille marcas ... parti adversae ... ad solvendum sentiet se i-surum.Ita vulgo.
N. syn.
StPPP VIII p. 436 (a. 1397) : si Mathias aliquas pecunias debet soluere siue i-it.
PrPol p. 189 (a. 1399) : Marcissio XV et judicio XV i-et et tenebitur ad solvendum(ita saepius).
Constr.
a.
sq.
dat.
personae,
et passim.
b.
sq.
ad:
StPPP VIII p. 879 (a. 1400) : X marcas ... i-et ad soluendum eidem.Ita saepius. c. sq. contra:
StPPP VIII p. 543 (a. 1398) : marcam, quam ... Swanch contra Annam ibidem i-bat.Ita saepius. d. sq. erga :
PP II p. 16 (a. 1447) : quamuis ... talionis penam erga nos ... i-issent.