- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- N.
I.
(sensu strictiore) korzystający z przywileju, immunitetu; qui
immunitatis (cf.
s.
v. )
privilegio fruitur
1.
wolny, zwolniony od powinności itp.
; a muneribus sim.
praestandis vacuus (notio antiquis
temporibus haud ignota)
KodWp I p. 67(a. circa 1210) : volumus ... quod homines ecclesiarum i-es sint a servitute, quod dicitur «powoz».
KodMp I p. 47 (a. 1255) : ecclesie Wladislauiensi villam ... contulimus ... possidendam ... ita, quod incole ... ab omni seruitute ... erunt i-es.
DokWp p. 335 (a. 1266) : ab omni consuetudine gravaminis praedicti homines ... sint ... i-es et coram nullo officialium vel castellanorum in iudicio conveniantur, nisi coram nobis ([i. duce) ]vel advocato nostro compareant.Ita saepius saec. XIII—XVI.
2.
a iudicio alicuius
nie podlegający
czyjejś jurysdykcji; a iurisdictione
alicuius exemptus,
seiunctus
KodMp II p. 98 (a. 1255) : a nostrorum palatinorum, castellanorum ... iudicijs sint i-es.
Ib. p. 128 (a. 1268) : ut a iudice castrensi fuerint penitus i-es.
DokMp I p. 15 (a. 1285) : a castellano, pallatino ... sint liberi, exempti et i-es et ad nostram presenciam ... cittabuntur.
II.
(sensu latiore)
1.
wolny,
swobodny; vacuus, expers, liber (a variis rebus
abstr.),
sed
praec.
a. a poena sim.
b.
a culpa, crimine
sim.
et
abs. tyle co: niewinny;
i. q. innocens
CodVit p. 194 (a. 1409) : omnium horum quecumque Cruciferi erga nos coram vobis fulminare presumpserunt, sumus innoxii et coram ... Deo ... i-es in omnibus atque iusti.
ArHist VI p. 193 (a. 1446) : iurans ad sacra Dei ewangelia, quod ab huiusmodi crimine sit innocens et i-is.Ita saepe. Cf. Th. VII 1,507,20 sq. c. occ. ab aliquo
MPH II p. 108 (Herbord): tu ipse hodie dicandus ... es ... Deo creatori tuo, ut e-is ab omni alieno possessore, ipsius tantum mansio fias atque possessio.
2.
a.
wolny, niczym nieskrępowany; liber atque
solutus, qui sui arbitrii est.
b.
bezpieczny;
securus
Tom. IX p. 144 (a. 1527) : quod haec fierent ... adversus jus gentium, quo legati ubique sunt i-es.
c.
nienaruszony, nieuszczuplony;
integer.
Constr.
ad
I—II: a.
abs.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ab. e.
sq.
de
*CodVit p. 952 (a. 1430) : de hac negligencia totaliter i-es sumus.Cf. Th. VI1 1,507,2 sq. f. sq. coram et in c. abl. sq.