Ogólne
Pełne hasło
Więcej

APTUS

Gramatyka
  • Formyaptus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
Znaczenia
  • α. + natus 2 Hisp. fol. 19b, 91b, 158b; Anim. fol. 38a i. q. natura idoneus
  • β. + falcibus i. q. messi (de segetibus)
  • γ. iur.+ templis i a. b. ad. c. in d. e. pro f. g. a. membris mente Phys. fol. A IIIa). b. ex cultu Divino perficiendo dignus qui iure suo
  • 2. utilis,necessarius.
  • 3. + temperatus,
  • II. promptus
  • III. paratus.

Pełne hasło

APTUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • N.
[comp. magis aptus :
KodMp II p. 203 (a. 1298) : ad locum ... pro defensione ... magis aptum.
DŁUG. LibBen I p. 431 : qui ad hoc magis aptus ... videbitur.]I. I. zdatny, stosowny,
odpowiedni (o ludziach także: zdolny); conveniens, commodus, idoneus.
N. glossas Pol.
RFil XXIV p. 354 (a. 1446) : a-e «godzącze».
GLb p. 7 : a-us ... «przipravyony, godny».
N. locut.
α. natus 2 natury zdatny; i. q. natura idoneus
GŁOG. Anal. fol. 49a : homo a-us natus ad ridendum.
Cf. id. Hisp. fol. 19b, 91b, 158b; id. Anim. fol. 38a .
STOB. Parv. fol. A 11Ib : quando passum mouetur, sicut a-um natum est moueri.
β. falcibus zdatny do zbiorów (o zbożu); i. q. messi (de segetibus)
IO. VISL. p. 173, v. 11: cerealia culta pruinis laesa iacent incurvis nec sunt falcibus a-a.
γ. templis godny służby Bożej; cultu Divino perficiendo dignus
ROYZ. I p. 8 v. 122: pontificem templis a-um ... sacrilega vio- I lare manu. <?.
abs. iur. uprawniony; qui iure suo i est
AGZ XVII p. 240 (a. 1487) : ipsum brachium regale forte et stabile fecerunt et ipsum Hawrilo in intromissione prefata iustum et a-um constituerunt. Indicato fine
a. sq. dat. b. sq. ad. c. sq. in c. acc. d. sq. abl.
PEREGR. fol. 43a : grana ... dura et furfure a-a.
KodPol IV p. 147 (a. 1471) : fortalicia aut loca incastellacione aut occupatione a-a.
IO. VISL. p. 207, v 99 : Zophiam, praestanti corde puellam, a-am coniugii, a-am prolis honore,
e. sq. pro : KodMp II p. 203 cf.
AKapSąd III p. 206 (a. 1522) : locum a-um... pro locanda villa,
f. sq. inf. g. sq. enuntiato finali. Indicato modo vel causa a. sq. abl. limitationis v. g. membris ( DŁUG. Hist. I p. 49 ) , mente ( GŁOG. Anal. fol. 36a ; ;id. Phys. fol. A IIIa). b. sq. ex :
KodUJ I p. 75 (a. 1409) : domum ... ex situ locali ... bene a-am.
2. potrzebny,pożyteczny; utilis,necessarius.
3. umiarkowany, przyjemny (o pogodzie); temperatus, , suavis (de coelo)
DŁUG. Hist. III p. 247 : dum mensis Martius, Aprilis et maior pars Mai calida, mansueta et a-a tempora edidissent.
II. skłonny, gotów; promptus
DŁUG. Hist. IV p. 226 : nos pro concordia et pace prosequenda sumus a-i etiam de iure nostro dimittere.
III. przygotowany, gotowy; paratus.
N. glossam Pol.
AGZ II p. 215 (a. 1469) : dum ... parati seu a-i ad hoc erunt alias «gdy szą na to zgotągą».
Cf. ib. XV p. 106 .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)