- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
- O.
DokMp 1 p. 322 (a. 1404) : iuxta ... Regni Polonie consuetudinem, iuris ordinem diu tentam et ab antiquo observatam (nisi leg. ordine).]
I.
1.
rząd, szereg; series,
versus,
v.
gr.
stellarum
(in descriptione armorum nobilium
DŁUG. Op.
p. 560
).
Glossa
Pol.
ZabDziej IV 1, p. 53 (a. 1551): quindecim o-es laterum alias «sychty».
2.
szyk bojowy, oddział wojska ustawiony do walki;
militum manus instructa, acies.
Glossae
Pol.
StPPP VII p. 128 (a. 1497) : ab o-e bellicali alias «od szyku»... liberos ... misimus.
Ib. p. 129 (a. 1497) : inter ... nobiles ... est in o-e positus alias «w szyku».
Distinguitur equestris (opp. pedestris, saec. XV ) litteratus (cf. ).
Iuncturae verbales
a. ordinem (-es) instruere
(saec.
XVI),
servare, tenere (saec.
XV), item accipere (
DŁUG. Hist. IV
p. 352
).
b. in ordines ire (
DŁUG. Hist. I p. 328 =
II
p. 91
ed. nov.).
Opp.
de ordinibus exire (
GALL
p.
138,1).
c. in ordine ponere
(
).
Opp.
ab ordine liberum mittere
(
).
II.
A.
1.
kolejność, kolejne następstwo; succedendi
ratio.
Distinguitur
successivus (
CorpJP IV 1,
p. 266, a.
1526)
, vicissitudinarius (
KodWp V
p. 614, a.
1439),
item competens (
GALL
p.
14,16)
, conveniens (
BYSTRZ. Top. fol. z VIIIb)
, irregressibilis (
WROCŁ. Dial. fol. i IIIa)
, rectus (
BYSTRZ. Top. fol. z VIIIb).
Opp.
confusus
(
StKapWł
p. 84, a.
1599)
, praeposterus (
GALL
p. 81,19
et saepius). Simili sensu
ordinis progressus
(
CorpJP III
p. 62, a.
1507).
Refertur ad modum bibendi cervisiam in
locut.
in ordine bibere
stawiać kolejkę picia;
i.q.ita, ut sua quisque vice pretium bibendi pro omnibus solvat
IurMas I p. 122 (a. 1424-1426): si nobilis in o-e bibendo vulneratur per cmetonem.
ArHist VI p. 90 (a. 1449) : quod nullus sacerdotum ... intraret thabernas causa bibicionis in o-e cum laicis.
Simili sensu
sedere (bibendo :
AKapSąd II
p. 96, a.
1434
;
IurMas I p. 186, a. 1453) ; item aliquem ad ordinem locare:
AKapSąd III p. 262 (a. 1497) : ne ... propinet ita cervisiam, ut passim homines apud se ad o-em alias «na rzand» locaret.
Locut.
adverbiales
α.
in ordine
(c.
gen.
)
wzdłuż;
secundum
ŁASKI LibBen I p. 51 : aream ... in fine villae in o-e litoris eiusdem lacus iacentem.
β. primo (secundo, tertio etc.) ordine
i.q. loco
GŁOG. Don. fol. C IIIb : Priscianus primo o-e posuit nomen ... secundo o-e posuit verbum ... tertio o-e ponit participium ... quarto loco ponit pronomen.
2.
układ, porządek, ład;
dispositio recta.
Definit
WROCŁ. EpitConcl fol. F IIIb : o-o est rerum parium dispariumque vnicuique sua loca tribuens congrua dispositio.Glossa Pol.
GLcerv p. 661 : o-o suo quidque loco disponit, «rząd».Simili sensu ordinis congruentia ( VITELO Epist. p. 17 ) .
Dicitur
libri (
Gramm.
p. 156,
saec. XIV)
, mundi (
VITELO Epist.
p. 13
)
, universi (
ib.
p. 7
),
planetarum (situalis:
AMedi III
p. 139, a.
1468)
,
item rei publicae (
DŁUG. Hist.
II p. 1 =III
p. 11
ed. nov.).
Praec.
phil.
aeternorum
(opp.
tem
poralium :
GOST. Th.
fol. IIb
)
, entium ((
ib. fol. g VIb
;
;item
passionum entis :
BYSTRZ.
AnalPost
fol. 1
VIIIb)
, partium
(opp.
totius
id. Log.
fol. 1
VIIa)
, potentiarum et obiectorum
(
ib. fol. b Va),
item
log.
praedicamentorum
(
STOB. Aret. fol. c VIIa ; ;
praedicamentalis:
BYSTRZ. AnalPost fol. g IVa)
, terminorum (in
praemissis
id. AnalPr fol. m IVb
;
;syn. positio
id. AnalPost fol. e IVa
;
;situs
ib. fol. f IIa
et saepius),etiam
gram.
dicendorum (
GŁOG. Alex. I fol.
Aa Va)
, dictionum (
id. Alex. II fol. A Ib).
Distinguitur
externus (
CRIC.
in
Tom. VII
p. 403,
a. 1525)
, extrinsecus:
Gramm.
p. 156,
saec. XIV
;
opp.
intrinsecus ib.
), naturalis (opp. doctrinalis:
GŁOG. Alex. I fol. Aa Va
;
; item naturae
id. Anal. fol. CCc
IIb
;
;opp. doctrinae:
ExPhys fol. a IIa
;
; perfectionis:
GŁOG. Anal. fol. CCc I Ib)
, situalis
(cf.
), porro
aequitatis (
*Lites II p. 118,
a. 1245)
, (rigoris et) iustitiae (
KodPol I
p. 45,
a. 1242
et saepius);
opp.
caritatis (
WROCŁ. EpitConcl
fol. y IVa).
N.
sortis
przypadek;
fortunae casus
PP II p. 57 (a. 1448) : methella ([i. metalla)] ... que sortis bono o-e invenire poterint.Occ. c. negatione non ordo nieporządek; tumultus
PrSłow p. 3 (a. 1326) : judex videns non o-em ... aufugit post fornacem.Varia ad 1-2:
a.
locut.
adverbiales
(ex, in) ordine;
accedit
constr.
sq.
ab
vel
in
c.
abl.
KsgŁawKr p. 206 (a. 1393) : maccelli ... quinti in o-e a cruce.
Simili sensu
ab ordine (
KodWp VII
p. 590,
a. 1415
:
maccellum ... primum ab o-e in latere)
,
cum ordine (
AGZ XV p. 215, a. 1483 : voluit admittere sal querere, sed cum o-e), per ordinem (accedit constr. sq. ad:
KodWp V p. 141, a. 1408 : quarum villarum nomina ... sic sequuntur per o-em ad contextum;per ordines: KodLit p. 88, a. 1404) , sub ordine ( CodPom I p. 393, a. 1228 : uersus occidentem ... termini sub hoc o-e protenduntur).
b.
iuncturae verbales notabiliores
α. ordo aliquem tangit (
PommUrk VII
p. 288,
a. 1329
et saepius),
β. ordinem constituere (
ŹrWaw III
p. 136,
a. 1522)
, dare (
CodVit
p. 691,
a. 1425
, alicui rei:
CodEp III
p. 320,
a. 1481)
, habere (inter se:
STOB. Praed.
fol. 2a
et saepius), locare (
JAC. PAR. Opln
p. 186
)
, observare (saec.
XV),
ponere (
DŁUG. Hist. V
p. 38
et saepius; item
ordine positio:
RachWaw
p. 243,
a. 1540)
, tenere
(saec.
XV).
γ. ad (in) (bonum) ordinem
ponere (
ŁASKI ComPriv
fol. 88b
et saepius; reponere:
DŁUG. Hist. V
p. 173
et saepius).
δ. redigere
(saec.
XV-XVI), revocare (
Tom. XIV
p. 740,
a.
1532)
; simili sensu ordine ordinare (
StKapWł
p. 170,
a. 1573).
ε. in ordine esse (
CodEp III
p. 2,
a.
1446)
, bono ordine stare (
StPPP XII
p. 460,
a.
1516)
.
3.
przebieg, kolejność, tok (słów lub wydarzeń);
tenor, cursus,
v.
gr. martyrii (
DŁUG.
Hist. II p. 321 = IV
p. 70
ed. nov.),
narrationis (
GALL
p.
9,7.
), visionis (
VAdAnt
p. 37,1).
4.
phil.
ad aliquem (aliquid)
przyporządkowanie, odniesienie, stosunek; relatio,
respectus
WŁODK. ScrSel I p. 171 : religio proprie importat o-em ad Deum.
MatFil X p. 103 (saec. XV in.in): genus consideratur ... uno modo in o-e ad differentiam ... alio modo ... in o-e ad quemdam definitum.
HESSE Matth. III p. 14 : est o-o ad Deum secundum vim apprehensivam in primam Veritatem et ad hoc ordinat perfectissime munditia cordis.
Syn.
attributio :
WROCŁ. Epit. fol. a IIIa: illud est subiectum ... ad quod omnia habent o-em et attributionem.
N.
locut
aliquo ordine se habere (ad aliquid) :
WROCŁ. EpitConcl fol. p Ib: Adam... accepit a Deo... quo o-e iusticie se haberet ad vnumquodque istorum creatorum.Cf. ORDINATIO III 2.
B.
1.
przepis, regula, norma; praescriptum, statutum,
norma,
v.
gr. vivendi (
VAdAnt
p.
43,2)
, coronandi (regis
Poloniae:
ArHist XI
p. 148,
saec. XII-XIII).
Praec.
eccl.
α.
monasticus
et
abs.
:
regula zakonna;
coenobitarum vivendi regula (
CodPom I
p. 196,
a. 1203
et saepius); definitur
gen.
,
v.
gr. s. Francisci (
KodMp II
p. 172,
a. 1288)
, fratrum Hospitalis s. Ioannis (M
PH VI
p. 291,
saec. XIII in.in)
β.
obrządek liturgiczny;
celebrandi ritus
(e
Vlg.
Ps. 109,4 et passim
NIC. BŁ. Tract.
fol. i Ib)
.
2.
polecenie, zarządzenie, nakaz; mandatum, praeceptum, iussum
KodWp I p. 15 (a.1138-1144): ad quod patrocinium BVMariae querendum cum consilio proborum hominum tum .. . o-e ... inducta fui.
PEREGR. fol. s IVb : concepit BVMaria secundum o-em Spiritus Sancti.
PORC. Epit. 2, v. 54 : o-e fatorum ... resoluor.
3.
sposób; modus,
ratio
DŁUG. Op. p. 56 : quo o-e et processu ... in Boleslaum regem fungeretur Stanislaus episcopus.
Id. HistII p. 510 (= IV p. 268 ed. nov.): de belli .... gerendi consultando.
Ib. IV p. 362 : tali o-e meabilem silvam effecit.Cf. Th.IX 2,960,27sqq.
Praec.
in locut.
adverbialibus
ordine (et modo)
vel
(modo et) ordine,
v.
gr.
aequali (
APozn I
p. 225, a.
1455)
, bono (
ŹrWaw I
p. 50, a.
1476
;· meliore :
StPPP VII
p. 15, a.
1395
et saepius),
iustiore (
DŁUG. Op.
p. 56
;
;item
sub ordine iusto :
IO. VISL.
p. 187,
v. 75
), tali (
CodEp III .
p. 420, a.
1494)
, transverso (i. in
contrarium
DŁUG. Hist. IV
p. 646
),
item
forensi et mercatorio (
StPPP II
p. 759,
a.1469).
Constr. ad A—B
:
a.
sq.
gen.
b.
sq.
ad:
ArLit I p. 78 (a. 1521) : ille habeat locum et o-em priorem ad promo vendum in doctorem.
c.
sq.
in
c.
abl.
MatGórn p. 269 (a. 1479) : decernimus hunc modum et o-em in dicta solutione olborae plumbi.
BYSTRZ. Log. fol. p Va : qualis est o-o in essendo, talis est o-o in denominando.
d.
sq.
ut :
Tom. II p. 53 (a. 1512) : regnicole in eum o-em ponuntur, ut ad omnem occasionem parati sint.
C.
locut.
1. ordinem dare
a.
contra aliquem
wypowiedzieć wojnę;
bellum indicere
*SSrSil VII p. 140 (a. 1467) : convenerant multi Almanie principes contra Tureum o-em daturi.
b.
sq.
enunt.
fin.
:
dokładać starań, zabiegać; intendere, operam dare
DŁUG. Hist. I p. 529 (=II p. 300 ed. nov.): daret ... o-em, ut ... celerius Daciam veniret.
Ib. V p. 90 : dignaretur ... intendere et dare o-em, ut castrum Luczsko ... a Regno Poloniae non alienaretur.
Simili sensu
ordinem ponere
ib. p. 277 : posuisse ... Girzimkonem o-em, ut ... Kazimiro Poloniae regi ... servetur regnum Bohemiae.
CorpJP III p. 349 (a. 1518) : capitaneus ... debet ... ponere o-em, ut ille colonus solutionem habeat.
N.
constr. sq.
pro :
DŁUG. Hist. I p. 414 (=II p. 180 ed. nov.): o-em pro defensione terrarum Russiae ... posituri ... duces Russiae ... conveniunt.
2.
ordinem praestruere
otwierać drogę; aditum
patefacere
DŁUG. Op. p. 137 : iustissima canonizatio iniuste ... negabatur, quamvis et vitae Stanislai episcopi sanctitas et ... prodigiorum multiplicitas efficacissimum praestruerent o-em sanctitati (nisi leg. sanctitatis.
III.
iur.
(e
Pol.
urząd)
A.
propr.
1.
iuris (iustitiae, iudiciarius, legitimus)
et
abs.
:
porządek prawny, postępowanie sądowe; iuris norma
vel processus
KodMp I p. 131 (a. 1286) : pars hereditatis iuris o-e nobis cessit.
KodWp II p. 225 (a. 1303) : si quid iuris habet contra procuratores episcopatus ... debet iuris o-e ... experiri (cf. ib. infra de causa ...quam moverit ... contra procuratores ... episcopatus).
Lites II p. 136 (a. 1412) : testes, quos produxit, de o-e legittimo fecit.
HESSE Matth. III p. 188 : cogente o-e iudiciario potest iudex recipere iuramentum sine peccato.
DyplŻyd p. 24 (a. 1506) : id ... faciunt absque omni iustitiae o-e.Glossa Pol.
AGZ XVII p. 483 (a. 1502) : furiose a iure ... nullo o-e iuris facto alias «nye roszprawywschy szye» recessit.Locut. adverbiales iuxta iuris ordinem (et formam: ArPrawn I p. 17, saec. XV in.in ; AKapSąd III p. 270, a. 1499) ; simili sensu (cum, de) ordine iuris sim., cf. et 41, et AGZ XVII p. 48, a. 1471 ; ib. XIX p. 248, a. 1486). ;
Opp.
absque (sine) (iure et) ordine :
AGZ XI p. 237 (a. 1444) : Lain non debet effugere ab uxore absque o-e alias «vrzędu».Cf. etiam ib. XIII p. 446 (a. 1464) ; ARect I p. 364 (a. 1494) ;et saepius.
Iuncturae verbales
(iuris) ordinem facere (cf.
) additur
alicui :
AGZ XV p. 195, a. 1477 : violenter expulit viduam ipsam nullo iure vincendo nec ei pro crinali o-em faciendo); simili sensu consequi ( CracArt I p. 28, a. 1397) , (ob)servare, tenere (saec. XV).
2.
układ, umowa;
conventio, pactum
DokMp VIII p. 374 (a. fere 1394): cum ... Iohanne in talem devenimus super iure patronatus o-em et perpetuam condictationem.
StPPP VIII p. 727 (a.1399) : talem o-em perpetuum inter se fecerunt, ita videlicet, quod etc.
Dogiel I p. 596 (a. 1402) : comes Pozoniae ... infrascriptum o-em cum ipsa celsitudine rege Poloniae fecit... in quo o-e taliter extitit definitum, quod etc.
Dicitur
firmus et constans (
ib. IV
p. 84, a.
1411).
Occ.
i. fere q. warunek;
condicio
KsgPrzem I p. 36 (a. 1413) : resignavit agrum ... tali modo et o-e, quod si … eundem agrum vendere woluerit etc.
N.
terrestris
tzw. układ ziemski, tj. ogół
zasad określających stosunki
między panem i chłopem (na Mazowszu), także powinności związane z tymi
zależnościami;
iura, quibus domini feudales
colonique (in Masovia)
tenebantur, etiam officia, quibus obligati erant
IurMas II p. 42 (a. 1482) : subditi nostri ducis Masoviae ... si fuerint pro o-e terrestri iudicialiter ad terminos communes ... tracti ... ibidem ... respondere tenebuntur.
Ib. supra pro inforestationibus et o-e terrestri nullus subditorum nostrorum germanum ... in fideiussorem et testem ... inducere debet.Ad rem cf. Bardach, Historia państwa i prawa I p. 391 sqq.
B.
meton. iuris et
abs.
1.
władza sądownicza lub urzędnik reprezentujący tę władzę; iudicii magistratus
StPPP VIII p. 255 (a. 1388) : quidcunque iuris o-o decreuerit inter ipsos.
IurMas II p. 74 (ante a. 1496) : quando aliqua pars non vadit post o-em alias «za vrządem», succamerarium et preconem in die assignate visionis ... illa pars ... perdit causam suam.
Ib. p. 142 (a. 1511) : in cuiuscunque bonis pars lesa cum auxilio o-is ducalis ... homicidam ... investigauerit (cf. ib. supra cum auxilio officialium ducalium).
KsgRWar p. 370 (a. 1518) : solvere iuxta taxacionem o-is civilis.
Ib. p. 395 (a. 1519) : prout... o-o civilis revidit.
2.
dokument urzędowy, zwł. zapis w
księdze sądowej;
documentum scriptum, praec. nota
inlibris iudicii inscripta
StPPP II p. 667 (a. 1462) : non habet juris o-em alias «urzandu» inscriptionis aut fideiussorie (cf. ib. supra nec aliquod jus inscripcionis aut fideiussorie alias «urzand» super hoc apparet coram jure productum).
AGZ XV p. 48 (a. 1466) : interrogo ...Nicolaum ...si habet alium o-em alias «urząd» quantum pertinet ad terminum concittatorium (cf. ib. supra habens concittacionem ... in manibus).
Ib. XIII p. 578 (a. 1468) : bona ... tenet et possidet Michael ... et super ipsa habet ... o-em alias «vrzand» in libro terrestri.Cf. etiam StPPP II p. 869 (a. 1489) . IV
1.
odmiana, gatunek;
species.
2.
stan (społeczny); condicio, status (meton. de eis,
qui eo statu utuntur).
Definitur
a.
adi.
,v.
gr. clericalis (
AKap Sąd III
p. 129,
a. 1509
et saepius); simili sensu
ecclesiasticus (
MatRef
p. 103,
a. 1578),
item
pontificalis (
DŁUG. Op.
p. 18
;
; pontificius:
Tom. V
p. 192,
a. 1520)
, sacerdotalis (
MATTH. Serm. I
p. 38
).
Opp.
laicalis
(ib.
),
saecularis (
InwKKr
p. 199
),
porro
equestris (
DokMp IV
p. 193,
a. 1377
et saepius;
syn.
Tom. III p. 17, a. 1514 : ad equestrem o-em id est ad ziemianos), militaris ( DŁUG. Op. p. 9 ) , senatorius ( AUnii p. 182, a. 1564) ; opp. plebeius ( DŁUG. Hist. V p. 545 ) , vagabundus ( AKapSąd III p. 352, a. 1531).
b.
sq.
gen.
explic.
,v.
gr.
militiae (
DŁUG. Op.
p. 350
)
, nobilitatis
(occ.
pl.
KodPol I p. 352, a. 1499 : rex benemeritos ... nobilitatum o-bus annumerare debeat), ducum et baronum ( AUnii p. 182, a. 1564) , equestrium ( Tom. VI p. 162, a. 1522) , marsalcorum ( AUnii p. 182, a. 1564) , optimatum, principum, militarium, civium, agricolarum ( DŁUG. Op. p. 559 ) , opificum ( Dogiel IV p. 250, a. 1526) , patriciorum ( AUnii p. 182, a. 1564) , vexilliferorum (ib. ), etiam oratorum (syn. numerus: DANT. in Tom. VIII p. 331, a. 1526) , promotorum (in universitate studiorum ArLit I p. 78, a. 1521). Sensu latiore dicitur humanae vitae ( ADAM p. 298 : porro enumeratur coniugalis, sacer, caelebs, monasticus), item coniugii ( SSrSil XI p. 1 . saec. XV in.) , viduitatis ( KsgŁawKr p. 209, a. 1393).
N.
in caelo
beatorum
VAdAnt p. 31,14 : duos o-es in caelo, unum purpureo, alterum niueo amictu.
Locut. verbales
ordinem ingredi
(coniugii:
SSrSil XI
p. 1
. saec. XIV in.),
in ordinem transire (militiae:
DŁUG.
Op.
p. 350
)
.
V.
eccl.
1.
stopień święceń kapłańskich; status sacerdotalis gradus.
N.
definitiones theol.
ConcPol VIII p. 131 (a. 1415) : o-o est sextum ecclesiasticum sacramentum; prout hodie o-o accipitur, o-o est signaculum quoddam, quo spiritualis potestas traditur ordinato.
WROCŁ. EpitConcl fol. F IIIb : o-o est gradus preeminens in Ecclesia, disponens de congruo ad aliquem actum pertinentem ad consecrationem vel dispensationem Eucharistiae.
Ib. infra gradus siue o-es ecclesiastici sunt septem, scilicet hostiarij, lectores, exorciste, accoliti, subdiaconi, diaconi, sacerdotes.
Additur
ecclesiastici status (
DŁUG. Op.
p. 15
).
Dicitur
ordinis(-um) gradus (
AKapSąd III
p. 48, a.
1525)
, sacramentum (
AMedi III
p. 67, saec.
XV
et saepius),
vinculum (
DŁUG.
Hist. I p. 269 = II
p. 28
ed. nov.).
Distinguitur
acolytatus (
ArHist
XII 2,
p. 275, saec.
XIV-XV)
, diaconatus (
AKapSąd II
p. 851, a.
1527
et saepius; subdiaconatus:
DŁUG. Hist. III
p. 496
et saepius), presbyteratus (
*KodWp III
p. 44, a.
1356
; presbyteralis:
DŁUG. Hist. II p. 258 = III
p. 286
ed. nov.
et saepius). Occurrit
praec.
pl.
,v.
gr.
sacri (
KodWp I
p. 131, a.
1233
et saepius), sacrorum (
CorpJP III
p. 160, a.
1511)
, cum sacerdotio (
DANT.
in
Tom. XV
p. 56, a.
1533)
, in spiritualibus (
KodMp III
p. 99, a.
1354)
.
Distinguuntur minores (
AKapSąd II
p. 249,
a. 1465
et saepius);
opp.
maiores (i. diaconi vel sacerdotis
ArPrawn I
p. 348, a.
1510)
.
Iuncturae verbales notabiliores
a. ordinem(-es) in spiritualibus (vel
sacros) optare (
KodMp III
p. 99, a.
1354),
petere (
AKapSąd III
p. 367,
a. 1471),
porro accipere (
KrMU
p. 113,39,
ante a. 1430
et saepius; recipere:
DokKKr I
p. 15,
a. 1258
et saepius; suscipere:
ArPrawn I
p. 183,
saec. XV in.
; item ordinis(-um) susceptio
:
CracArt suppl. II
p. 83, a.
1437
et saepius), adipisci (
DŁUG. Op.
p. 18
)
, assumere (
ib.
p. 15
),
imbuere (
*CodEp I 2,
p. 324, a.
1453)
, profiteri (
CracArt
suppl. II
p. 108, a.
1439
et saepius); simili sensu
ad (sacros) ordines ascendere (
LAD. GIEL. Tax.
p. 170,
v. 28
), item in (sacris) ordinibus constitui
(
KodWp I
p. 131, a.
1233
et passim).
Opp.
ab ordinibus
recedere (
LAD. GIEL. Tax.
p. 170,
v. 39
).
b.
(de episcopo consecrante) ordines celebrare
(
AKapSąd III
p. 300, a.
1511)
, conferre (
SACR. Elucid. fol.
a IVb)
, facere (
Lites I
p. 354, a.
1339)
,
item ad (gradus et) ordines ordinare (
AKap Sąd 111
p. 29, a.
1466
et saepius), promovere (
CracArt I
p. 94, a.
1435
et saepius).
Opp.
ab ordinibus deponere (
AKapSąd III
p. 266,
a. 1499)
.
2.
monasticus
et
abs.
:
zakon, zgromadzenie zakonne; coenobitarum
secundum certam quandam regulam
viventium communitas
VAdAnt p. 22,6 : cuius Nili nobile meritum in monastico o-e ... refulget.
CodSil(M) II p. 236 (a. 1219) : causa ... super cenobio sancti Uincencij ... inter fratres Premonstratensis o-is ... et monachos nigri o-is.
Definitur
a.
sq.
gen.
tituli vel nominis fundatoris, v.gr. Sancti Salvatoris (
AKapSąd III
p. 367,
a. 1471)
, Beatae Mariae Virginis (de Monte Carmeli:
KodMp IV
p. 259, a.
1430
et saepius), Sanctae Mariae (Domus) Teutonicorum (
CodEp I
p. 55, a.
1450
et saepius), s. Augustini (
AKap Sąd III
p. 150, a.
1510
et saepius), s. Benedicti (
KsgŁawKr
p. 166, a.
1391
et saepius), s. Bernardi (
DokSul
p. 357, a.
1368)
, s. Dominici (
CracArt I
p. 334, a.
1492)
, s. Francisci (
KodMp II
p. 172,
a. 1288)
, Dominici Sepulcri Hierosolymitani (
DokMp I
p. 406, a.
1417
et saepius), (Hospitalis) Sancti Spiritus (
PrzywKr
p. 2, a.
1324
;
ArPrawn
VIII
p. 186, a.
1406),
cett., item
sq.
gen.
nominis religiosorum,
v.
gr. Mendicantium (
StSyn VI
p. 30,
a. 1415)
, Minorum (
Lites (Ch) I
p. 8, a.
1320
et saepius), Cruciferorum (
DŁUG. Hist.
III p. 17 =IV
p. 27
ed. nov.
et saepius), Eremitarum (s. Pauli Eremitae:
AKapSąd III
p. 344, a.
1525)
, Iesuitarum (
ArHist X
p. 251, a.
1566)
, Praedicatorum (
DokSZKr
p. 3, a.
1302
et saepius), Unitorum (
AGZ II
p. 17, a.
1381),
cf.
s.
v.
b.
sq.
adi.
,
praec.
loci
,v.
gr.
Carthusiensis (
StPPP X
p. 54
et saepius), Cisterciensis
(
KodPol I
p. 12,
saec. XIII in.
et saepius), Clunicensis
(
AnnMP
p. 96,
saec. XIII ex.
et saepius),
Praemonstratensis
(cf.
et saepius),
Tincensis (
CracArt I
p. 16, a.
1501),
praeterea
mendicans (
StSyn VI
p. 30, a.
1415)
, minor (
AnnMP
p. 7, a.
1274)
,
niger (cf.
), tertius (
ConcPol X p. 378,
a. 1406),
cf.
s. v.
c.
sq.
locut.
adverbialibus, v.
gr. ad sanctum Mathiam (in Wratislavia:
AKapSąd III
p. 234, a.
1480)
, De Paenitentiis Beatorum Martyrum (
CatEpCr
p. 96, saec.
XVI
in.)
, De Sepulcro Domini (
KodWp VI
p. 206,
a. 1359),
item de Mogila (
KsgŁawKr
p. 22,
a. 1367)
, in Brzesczye (
AKapSąd III
p. 279,
a. 1501)
.
VI.
order, odznaczenie honorowe;
(societatis cuiusdam) insigne
honorificum
DANT.
in
Tom. VII p. 178 (a. 1525) : regi Ungarie et Dacie... dudum o-o iste Aurei Velleris est allatus.
Ib. p. 328 (a. 1525) : suscepimus o-em et torquem ex XXII particulis contextum cum insigni Aurei Velleris.
Ib. XIV p. 266 (a. 1532) : rex me ... o-e equestri s. Michaelis decoravit.