- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
- K.
- L.
I.
A.
aliquid
życzyć (sobie), chcieć,pragnąć, pożądać, spodziewać się, wyrażać
pragnienie; exoptare, cupere, desiderare, velle,
sperare.
Praec.
α.
fere i.q. wymagać;
poscere
Concl. p. 222 (a. 1538) : studentibus ... persuadeat conservator, ne existiment hanc locationem futuram in eorum contemptum, sed necessitatem ruinarum id o-re.
β.
iur.
iustitiam
domagać się wymierzenia sprawiedliwości; ius suum vindicare
CorpJP III p. 399 (a. 1519) : si vicinus vicinum ad praesentiam capitanei ... citaverit, non o-ta prius domi et in haereditate iustitia, capitaneus ... actorem ad haereditatem cum poena trium marcarum remittat ad o-ndam illic iustitiam.
Constr.
indicatur quid
a.
sq.
acc.
b.
sq.
inf.
c.
sq.
de :
SSrSil VII p. 146 (a. 1467) : consules ... inter se sepius de pace o-ntes disputantesque.Cf. Th. IX 2,832,53 sqq. d. sq. enunt. obi. c. ut. indicatur a quo a. sq. ab. b. sq. ex :
ArHist VIII p. 316 (a. 1499) : literas ... ex me o-vit ad vestram serenitatem.indicatur modus a. sq. abl. , v. gr. puro corde ( CodEp III p. 541, a. 1435) , summo desiderio
( ib. p. 498, a. 1410) sim. b. sq. per:
MATTH. Serm. I p. 119 : forsitan non terrena sed caelestia illi duo fratres per matrem o-verint.
ARect II p. 89 (a. 1542) : consules ... o-verunt ... per ... syndicum suum, ut causam ... remitteret ad eosdem.
B. aliquem
1.
prosić kogoś, domagać się, żądać;
postulare,(ex)petere,
rogare
CodVit p. 657 (a. 1424): quapropter universitatem vestram rogamus et in desideriis o-amus, ut ... nostris compacientes doloribus etc.
StPPP II p. 773 (a. 1471) : dominus Valterus o-at vos, ut eum conseruetis circa litteram regie maiestatis.Ita saepius. Glossa Pol.
AGZ XVII p. 537 (a. 1506) : cum te o-bat alias «szadal» per ministerialem ... ut sibi profugum extraderes.
Constr.
a.
sq.
pro:
AGZ XVI p. 350 (a. 1504) : Stanislaus ... cum procuracione o-vit dominum iudicem pro ministeriali.
b.
sq.
enunt.
fin.
c.
ut:
et
KodZagr p. 143 (a. 1505) : o-ns eos, ut dignarentur onus huiusmodi execucionis in se suscipere.Ita saepius.
Item sq.
quod :
AGZ XVI p. 350 (a. 1504) : o-vit iudicem, quod sibi sentenciaret evasionem.
2.
ad convocam, pro adiutorio
et
abs.
:
zwoływać;
convocare, congregare
Visit. p. 314 (a. 1511) : item ad convocam, quotiens per capitaneum o-antur et vocati fuerint, irrecuse vadunt.Ib.
p. 355 (a. 1512) : qui agros habent... dum o-bantur proadiutorio alias «na tloka», faciebant tanquam rogati arabantque.
Ib. p. 356 (a. 1512) : modo iam non rogantur, nec o-antur, sed coguntur arare tanquam essent obligati.
II.
wybierać, obierać, upatrywać; eligere, deligere,
adoptare.
Praec.
1.
de personis nubendis
NIC. BŁ. Serm. I p. 126 : cum o-retur virgo a viro quodam, respondit: maritum non est eligere meum, sed parentum.
Tom. VI p. 211 (a. 1523) : Polonie regis filiam per Christianissimum regem o-tam.
KsgRWar p. 511 (a. 1525) : missus fuit ... ad ... dominum Mathiam ... ad o-ndam sibi neptem suam... in matrimonium.
ROYZ. I p. 23, v. 30 : indignum est, o-et si sibi virgo virum.
2.
wybierać
sobie wakujące beneficjum,
ubiegać się o przyznanie wskazanego przez siebie beneficjum; unum
e beneficiis vacantibus eligere,
sibi deposcere
StPPP IV p. 165 (a. 1356) : ad quamlibet ville et domus capitularis ... vacantis distributionem citacio generalis ... debet premitti: et in die capitulari ... villa vel domus o-ri et distribui, nisi vacacio sub tempore capituli generalis ... occurreret, nulli etiam fratrum licebit duas vel plures villas prestimoniales simul vel successiue o-re vel obtinere, sed meliore (ed. meliorem) optenta, prior causetur vacare, alteri ex ordine conferenda.
ArHist VI p. 91 (a. 1443) : debent ... requirere ... an ipse abbas et sui sequaces debent o-re in capitulo ... villas prestimoniales ... ab illo tempore, quo factus est canonicus eiusdem ecclesie Plocensis, habeat o-re equalem villam prestimonialem.Ita saepissime. Cf. OPTATIO III et OPTIO I 2.
III.
fungitur vice vocis
adoptandi
przyjąć do rodziny jako jej członka; aliquem in familiam
asciscere
KADŁUB. p. 40 : quid si in filiam vel in neptem aliquam o-vero, potero emancipatam ducere? minime.