Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NOX

Gramatyka
  • Formynox
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowy
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. tempus nocturnum, temporis spatium, quod inter solis occasum et ortum durat.
    • α. + media medium noctis) divisa noctis tempus medium (simili sensu plaga mundi septemtrionalis
    • β. + sacra
    • γ.
    • a. + (de) nocte simili sensu
    • b. + ad (multam) noctem in tempus nocturnale, in serum noctis.
  • II.
    • 1. mansio nocturna
    • 2. piscatus nocturnus
  • III. transl. caligo, tenebrae.

Pełne hasło

NOX, noctis f.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • Dc.
  • NGl.
  • N.
  • L.
  • A.
  • Ha.
  • K.
[gen. pl. noctuum:
PommUrk V p. 123 (a. 1313) : ad cursum quatuordecim noctuum perdurabit.
acc. pl. nocteis: GALLIN. fol. A IIIa : dies nocteisque hanc Venerem amat.]
I. propr. noc (czas od zachodu do wschodu słońca); tempus nocturnum, temporis spatium, quod inter solis occasum et ortum durat.
N. locut
α. media (vel medium noctis) północ; noctis tempus medium (simili sensu divisa :
VAdAnt p. 29,19 : cum velut divisę n-is hora esset).
Occ. północ jako strona świata; plaga mundi septemtrionalis
FRANCO p. 370 : semidiametra ... plagas mundi terminant ... sinistra oriens, dextra occidens, in ante meridiem, in retro mediam n-em designant.
β. sacra i. quae diem festum Nativitatis Christi praecedit
AKapSąd II p. 389 (a. 1459) : in n-e sacra videlicet de vigilia Nativitatis Domini super diem sacrum.
γ. noctis crepusculum, cf.
Locut. adv.
a. (de) nocte w nocy, nocą; simili sensu in (sub) nocte ( StPPP VIII p. 134, a. 1385 ; KsgGrWp I p. 159, a. 1393 ; RachJag p. 61, a. 1394 ; HUSSOW. p. 36, v. 720 ).
b. ad (multam) noctem na noc, do późnej nocy; in tempus nocturnale, in serum noctis.
II. meton.
1. nocleg; mansio nocturna
CodEp I 2, p. 106 (a. 1450) : in Sthadwyn facimus n-em.
2. połów nocny (ryb); piscatus nocturnus
KodPol I p. 70 (a. 1254) : suscipimus ... decimum nonum forum taberne, decimam ... marcam iudiciorum, decimam n-em in clausura.
KodWp IV p. 14 (a. 1295) : decimam n-em de clausura nostra in Rada ... pisces libere percipiendi ... fratribus ... donamus.
PommUrk VI p. 72 (a. 1321) : decimam n-em in captura piscium aque Wyppere ... habuit vendiditque.
Ib. infra: decimam li-em in captura ... perpetue possidebit.
III. transl. mrok, ciemność; caligo, tenebrae.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)