Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MOLES

Gramatyka
  • Formymoles
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -is
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. concr.
    • A. corpus ingens, res magna et magni ponderis.
      • 1. geom.+ circuli volumen
      • 2.
        • a. + lapidalis lapis (praec. sepulcralis).
        • b. magnum aedificium.
        • c. tumulus
    • B. turba (saec. XV—XVI).
  • II. abstr.
    • 1. molestia, onus.
    • 2. molimen, labor.

Pełne hasło

MOLES, -is f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
[generis m.
DŁUG. Op. p. 320 : mole impedimentorum ad collum superimposito.
Cf. Th. VIII 1338,75 sqq.]
I. concr.
A. (respicitur magnitudo) ciężka (ogromna) masa czegoś, bryła, ciężar; corpus ingens, res magna et magni ponderis. Glossa Pol.
RFil XXIII p. 302 (a. 1444) : m-is «czaskosczy».
N.
corporis (carnis, carnea, corporea) ciało (ludzkie, traktowane jako ciężar, uciążliwość); corpus (homini grave atque inimicum).
Praec.
1. (singulare) geom. circuli (i. sphaerae) objętość; volumen
MARTIN. p. 9 : praeter circumferentiam, si quis voluerit invenire crassitudinem circuli et crassitudo circuli est m-es totius corporis rotundi.
Ib. paulo infra multiplicetur per 11 et productum dividatur per 21 et venient 1437 m-es circuli.
2.
a. lapidalis et abs. : kamień, głaz (zwł. nagrobny); lapis (praec. sepulcralis).
N. de
iaculis :
GALL p. 136,8 : undique tormenta m-es emittunt, baliste crepant, iacula, sagitte per aera volant.
KADŁUB. p. 123 : caesar fragoso urbem turbine involvit, m-bus tormentorum circumtonat.
b. olbrzymia budowla; magnum aedificium. Occ. de alicuius rei culmine
NIC. BŁ. Tract. fol. g VIa : immolatio dicitur ... ab in et m-es, quia in m-e, id est in cumulo altaris sacrificatur.
In imagine de mundo (saec. XVI).
c. stos, kopiec; tumulus
MIECH. Chr. p. 9 : supra fluuium Dlubnia sepulta Vanda, aggere et m-e terrae in altum ... suprapositis.
HUSSOW. p. 27, v. 479 : arboribus m-es struitur latissima caesis.
Item
feni stóg siana, sterta; strues
TPaw II p. 119 (a. 1486) : pro nobili Bawor dedimus unum acervum avene et unam m-em feni alias «stertha» ad racionem proventum.
B. (respicitur multitudo) tłum, wielka ilość (ludzi lub rzeczy); turba (saec. XV—XVI).
II. abstr.
1. uciążliwość, przykrość, ciężar; molestia, onus.
2. praca, trud, wysiłek; molimen, labor.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)