Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LUCIDUS

Gramatyka
  • Formylucidus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. propr. splendens, lucens, clarus, splendidus. Praec.
    • a. lucens, nitidus.
    • b. purus.
    • c. clarus.
    • d. + Th. sonorus, apertus
    • e. fuscus
  • II. transl.
    • 1. dilucidus, clarus, planus, expressus, manifestus, patens.
    • 2. sanus, acutus, clarus, acer
    • 3. illustris, excellens.
    • 4.
      • a. candidus, immaculatus
      • b. + in lucido manifeste, palam

Pełne hasło

LUCIDUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • A.
I. propr. jasny, świecący, błyszczący; splendens, lucens, clarus, splendidus. Praec.
a. (de tela) błyszczący, lśniący; lucens, nitidus.
b. (de aqua) czysty; purus.
c. (de colore) jasny; clarus.
d. (de voce) donośny, wyraźny; sonorus, apertus ( cf. Th. VII 2, 1707,25)
KodWp III p. 612 (a. 1388) : Petrus... clara et 1-a voce resignavit ... Margarethe ... domum suam.
e. (de equo) gniady; fuscus
AGZ XVIII p. 387 (a. 1498) : furatus est sibi equum 1-um alias «gnyadego».
II. transl.
1. jasny, wyraźny, przejrzysty, zrozumiały, jawny; dilucidus, clarus, planus, expressus, manifestus, patens.
2. jasny, zdrowy, rozumny, bystry; sanus, acutus, clarus, acer
KodMp II p. 265 (a. 1329) : nomine testamentj memoratis fratribus ... lego, circa plenam et 1-am racionem consistens, sexaginta marcas.
DOBCZ. Ars fol. C Ib : intellectus acuitur et operatur et 1-ior efficitur.
Praec.
lucidum intervallum moment świadomości w szaleństwie; furoris intermissio
MARTIN. OP. Marg. fol. h 2a : episcopus insanus renuntiare non potest, nisi habeat 1-a interualla.
NIC. BŁ. Tract. fol. a Vb : qui incurrunt amentiam ex infirmitate, postquam habuerunt vsum rationis et 1-a interualla.
Ita passim.
3. (de hominibus) znakomiy, wybitny; illustris, excellens.
N. constr. sq.
in c. abl.
ArHist XII p. 294 (a. 1372) : eligent sibi fratres caput unum ... solidum in religionis constancia, mundum in vita, 1-um in doctrina.
4. singularia
a. (de fama) czysty, nienaganny; candidus, immaculatus
StPPP VII p. 610 (a. 1459) : coram nobis... suo honori ac laudabilique 1-e fame sue generositatis ... volens satisfacere ... produxit octo testes nobiles.
b. locut. in lucido otwarcie; manifeste, palam
DokMp VIII p. 370 (a. 1392) : ne igitur a posteris ... in l-o factum oblivionis nubilo denigrescens velud infectum iudicetur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)