- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- K.
I.
A.
1.
propr. urząd
posła, poselstwo, misja poselska; legati munus,
missio.
Glossae
Pol.
TPaw IV p. 493 (a. 1392) : in 1-bus wlgariter «oroczu» sumus ad Arnoldum.
GLcerv p. 615 : l-o est functio publici muneris extra territorium vel provinciam aut locum constituentis subeunda «poselstwo».
2.
meton.
a.
posłowie, poselstwo;
legati
ipsi.
b.
treść poselstwa, sprawozdanie poselskie, orędzie; id quod nuntiatur, nuntius (item in scriptis factus). Inde (sensu latiore) interes,
sprawa do
załatwienia, tzw. potrzeba; res aliqua
obeunda,
negotium
KodWp III p. 109 (a. 1358) : scultetus in equo ... serviet, sed solum in graniciebus nostris in 1-bus servire debet (cf. ib. infra scultetus in serviciis nostris ubicunque damnum perciperet etc. ).
KodKKr II p. 50 (a. 1372) : scoltheti ... duarum marcarum 1-es et seruicia facient.Ita saepius. Additur regis ( StPPP VIII p. 60, a. 1382 ; item regalis ib. p. 191, a. 1386) . Glossae Pol.
KsgZPozn p. 396 (a. 1405) : quod ... Stanislaus esset in 1-bus mayoribus domini regis wlgariter «na podrzebach».
AGZ XI p. 297 (a. 1447) : esset dominus meus in termino, sed domina regina ipsum transmisit in suis 1-bus alias «potrzebnynye», ideo venire non potuit.
Locut.
verbales (praeter eas quae in
Th.
laudantur)
α. legationem absolvere (
Tom. II
p. 218,
a. 1513)
, confiteri (
AKapSąd II
p. 179,
a. 1452)
, (de-,
per-)ferre (de parte alicuius:
VAdAnt
p. 12,
13
;
DŁUG. Hist. V
p. 504
;
ib. IV
p. 109
;et saepius),exercere (
Lites I
p. 260,
a. 1339)
, explere (in aliqua re:
MARTIN.
OP. Serm.
p. 134
nlb.
), exponere (
DŁUG. Hist.
III
p. 583
et saepius),facere (
CodEp III
p. 5,
a. 1446
; ad aliquem:
DŁUG. Hist. V
p. 247
et saepius), habere (apud aliquem
ib.
p. 533
;
; coram aliquo:
IurMas III
p. 15,
a. 1527
et saepius), peragere (ad aliquem:
AKapSąd III
p. 103,
a. 1506)
, perorare (apud aliquem:
Tom. I
p. 85,
a. 1510)
, resumere (apud aliquem:
DŁUG. Hist.
IV
p. 142
),
item in legatione equitare (ad aliquem:
RachJag
p. 4,
a. 1489
;
ArHist XI
p. 416,
a. 1421
et saepius), exsistere (
TPaw IV
p. 493,
a. 1392
;
KsgMaz II
p. 129,
a. 1425
et saepius), mitti (
KsgJan
p. 579,
a. 1478)
, per
legationem alicuius equitare (
KodWp III
p. 288,
a. 1366).
Opp.
legationem abicere, spernere (
CodVit
p. 195,
a. 1409).
β. legationem audire (
DŁUG. Hist. I p.
268 = II
p. 27
ed. nov.)
, alicui
committere (
KodMaz(K)
p. 255,
a. 1226—1228
), aliquem in legatione ablegare (
Tom. XIV
p. 725,
a. 1532)
.
Constr.
a.
sq.
gen.
subi.
b.
sq.
ad
(praec.
in iuncturis
facere, mittere
sim.
ad aliquem). c.
sq.
coram aliquo :
CodEp III p. 5 (a. 1446) : l-o Lythvanorum contra ... barones regni Polonie ad ducem Prusie et coram magistro Prusie.d. sq. contra aliquem ut supra. e. sq. in c. abl.
StPPP III p. 39 : in rebus publicis regni ardua l-o.f. sq. enunt. obi.
CodEp III p. 5 (a. 1446) : qui l-em fecit, quomodo etc.
B.
eccl.
t. t. apostolica
sim. et
abs. : funkcja legata papieskiego; nuntii specialis a papa
missi munus
KodWp II p. 269 (a. 1309) : nos legatus apostolicus ... ab eo, qui pacifici regis ... locum tenet in terris, cum plene 1-is officio ... destinati ... infrascriptas constitutiones ... duximus promulgandas.
KodMp IV p. 417 (a. 1443) : cum ... tempus 1-is tibi commisse ... expirauerit.
CodEp I 2, p. 34 (a. 1448) : obita 1-e apostolica fecissetis ad nos ex Noremberga discessum.
N.
nata (natalis)
funkcja arcybiskupa lub biskupa, który ze względu na zajmowaną stolicę
posiada uprawnienia legata
papieskiego; munus archiepiscopi vel episcopi, qui propter sedem, quam
obtinet, potestate legati
Apostolicae Sedis praeditus est
Tom. III p. 317 (a. 1515) : Łaski archiepiscopus Gnesnensis Roma ... in Poloniam rediit, impetrata illic sibi a Sede Apostolica 1-e nata ... hoc est, ut deinceps omnes archiepiscopi Gnesnenses ... legati nati haberentur.
Ib. p. 440 (a. 1515) : archiepiscopus ... premiserat ad ... capitulum hortando et postulando ... ut se cum processionibus extra civitatem cum natali 1-e venientem exciperent.
Eodem sensu
legatio legati nati :
AKap Sąd I p. 621 (a. 1516) : in eodem ... concilio concessa est ... per Sedem Apostolicam ... archiepiscopis Gneznensibus temporibus perpetuis facultas 1-is legati nati.
II.
legat, zapis (testamentowy), nadanie; testatoris mandatum, legatum, donatio
KodKKr I p. 135 (a. 1295) : ville possessionem corporalem ... Prandota subintrauit 1-e testamentaria non obstante.
PommUrk IV p. 264 (a. 1307) : ne autem de predicta 1-e mea a meis heredibus ... in posterum dubium oriatur, presentem paginam desuper confectam scribi feci.
KodWp II p. 302 (a. 1312) : ne ... tam fidelis l-o ... a quocumque hominum irritetur ... nos consules sigillum civitatis nostre presentibus appendi fecimus.Ita saepius.
Syn. et
iuxta posita
assignatio, donatio (
Lites I
p. 448, a.
1335
;
CodVit
p. 12, a.
1387
et saepius), testatio (
KsgŁawKr
p. 312, a.
1397)
.