Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IRROGO

Gramatyka
  • Formyirrogo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. transl.+ impressionem, molestiam, offensam, vim, violentiam alapam iniuriam infligere, imponere, inferre (in malam partem) v. gr. item
    • 2. + poenam, multam, supplicium spolia imponere, proponere, assignare, v. gr.
  • II.
    • 1. nuntiare, declarare
    • 2. + aliquem arripere, corripere
    • 3. + erogandi) donare, solvere

Pełne hasło

IRROGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • K.
  • O.
I.
1. wyrządzać, zadawać, przynosić; infligere, imponere, inferre (in malam partem) v. gr. α. impressionem, molestiam, offensam, vim, violentiam sim. ; item alapam ( DŁUG. Op. p. 467 ) ; iniuriam (glossa Pol.
GLcerv p. 610 : i-auit mihi iniuriam, id est intulit «uczynił mi krzywdę, bezprawie»).
β. contumeliam, ignominiam, inculpationem, infamiam; convicia, verba probrosa sim. γ. damnum, gravamen, impedimentum, ruinam. δ. mortem, necem, perniciem sim. ε. bellum, guerram sim. ζ. sensu latius transl. ambiguitatis scrupulum veritati et iustitiae principum (de oblivione: LiegnUB p. 89, a. 1342) , phantasmata mentibus ( MARTIN. OP. Marg. fol. h la).
2. wymierzać, nakładać, naznaczać; imponere, proponere, assignare, v. gr. poenam, multam, supplicium sim.; item spolia :
MIECH. Chr. p. 214 : commendator ... i-tis spoliis discessit.
Constr. ad
1—2: a. sq. dat. personae. b. sq. ex :
KADŁUB. p. 97 : infamiam ex hiis non i-at.
c. sq. in c. abl.
KodWp II p. 154 (a. 1298) : predacionibus ... in bonis eiusdem ecclesie ... i-tis.
Ib. III p. 62 (a. 1357) : in cuius dyocesi ... manifesta offensa fuerit i-ta.
d. sq. per :
Lites I p. 97 (a. 1339) : dampna et iniurias ... regibus ... i-arunt per incendium.
II. singularia
1. (sq. acc. c. inf. ) oświadczać, stwierdzać; nuntiare, declarare
PrzywKr p. 8 (a. 1364) : fratres ... i-erunt publice et expresse dictam aream esse et fuisse veram hereditatem tacte domus Mechouiensis.
2. aliquem porwać, opętać; arripere, corripere
ModlWW p. 57 : Virgo Maria ... habe me in custodia ... vt malignorum spirituum auctoritas me non i-at (nisi leg. i-et) nec impediat.
3. (confunditur c. voce erogandi) darować, ofiarować, wpłacić; donare, solvere
PommUrk VII p. 448 (a. 1305) : nos abbati ... precariam ... contulisse et liberaliter i-sse.
MatArch p. 76 (a. 1434) : in coelestes thezauros indubie reponi confidimus, quidquid ad ... augendum sacrarum aedium honores liberaliter i-amus.
SSrSil XIV p. 47 (a. 1482) : maleficos capere ... illisque dignam de meritis suis mercedem i-re.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)