- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- H.
- N.
[inf.
praes.
act.
interdicare?
ArSang I
p. 26
(a. 1420)
:
poterint nos ... domini ... episcopi ... excommunicare, agravare ... interdicare et
quibusvis censuris
ecclesiasticis fatigare (sed calami lapsus esse
videtur ).]
I.
1.
zabraniać, zakazywać;
prohibere, vetare.
Constr.
sq. dat.
personae et accedente
a. acc.
N.
viam (syn.
occludere :
ArPrawn VI p. 191, a. 1554) . b. abl. c. ab. d. acc. c. inf. e. ut. f. quod:
ŹrWaw I p. 113 (a. 1499) : domino Stanislao vetito et ... i-to, quod non poterit ... domum ... a patronis et capella ... alienare.
2.
sprzeciwiać się, odmawiać; obloqui, recusare
DŁUG. Hist. I p. 403(= II p. 169 ed. nov.): Prutheni tributa solita camerae ducali pendere i-unt.
N.
zaprzeczyć
komuś szlacheckiego pochodzenia, naganić szlachectwo; aliquem
nobilem esse negare
KsgGrWp II p. 88 (a. 1398) : Wodka ... pro fratre suo Paulo induxit testes pro nobilitate pro eo, quod eum Thos ... i-xit, quod non esset nobilis.Cf. INDICO I A 2 b.
II.
eccl.
t. t. obłożyć interdyktem, wykluczyć z uczestnictwa w sakramentach i obrzędach
kościelnych; a sacrorum usu et consuetudine Ecclesiae catholicae segregare
a.
homines
KodWp II p. 140 (a. 1298) : archidiaconus habeat plenariam auctoritatem visitandi, corrigendi, excommunicandi ... i-ndi ... et alias penas spiritales... delinquentibus infligendi.
StSyn III p. 5 : nullum excommunicatum, i-tum ... recipite in patrinum.Ita passim saec. XIV—XVI.
b.
loca
KodKKr I p. 286 (a. 1361) : illius loci ... ecclesie ... a iure sunt i-te et ideo non debet in eis diuinum officium celebrari.
KodWp V p. 156 (a. 1409) : vbi ... clericum ... wlnerari ... contigerit, locus ille tamdiu sit interdictus, quousque maleficium ... commitens... satisfaciat.
Additur
generaliter :
NIC. BŁ. Tract. fol. 1 VII Ia : generaliter i-itur regnum siue prouincia siue etiam ciuitas vel castrum.
2.
wykluczyć ze społeczności (rzemieślników), usunąć
z cechu; a collegio fabrorum segregare
BreslUB p. 65 (a. 1296) : de maldrata brasei non debet plus fieri quam 20 mensure; pena prima est ferto, secunda ½ marca ... et si ultra hoc aliquis excesserit, in perpetuum i-etur.
III.
iur.
t. t.
(Pol.
zapowiedzieć)
A.
1.
ogłosić zakaz korzystania z rzeczy (zwł. z nieruchomości i płynących z niej dochodów) oraz podejmowania
jakichkolwiek czynności
prawnych z nią związanych; edicere, ne quis e rebus (praec.
immobilibus) utilitatem capiat
vel de eis iure agat
UrkBBr p. 159 (a. 1285) : moneatis ducem, ut ... nobis episcopo ... restituat ... castrum, restitutis rebus ... que accepte sunt ... vel eciam i-te.
MPVat III p. 193 (a. 1311) : claviger ducis et ... advocatus provintialis de iussu ... ducis ... i-xerunt et acceperunt annonas ... magistri Pauli.
ArPrawn X p. 343 (a. 1412) : consules ... demandaverunt ... ministeriali equitare ... et i-re omnes census et proventus, qui pertinent... ad medietatem advocacie ... Magdalene ... quod domina Ffenka nichil penitus attemptare debuit in eisdem.
Ib. I p. 288 (a. 1553) : ministerialis ... circa parochialem ecclesiam ... in die forensi in foro communi per triplices dies forenses exclamavit et i-xit villam Grzibowo ... toti civitati... et omnibus hominibus civitatis ... ne pascerent iumenta ... et viis illicitis equitarent in praefatam villam.
N.
alicui
(i. nomine alicuius)
apud aliquem :
PP III p. 48 (a. 1436) : veniens ad iudicium ... Iudeus Peszak ... i-xit IX sexagenas ... apud Herman Iudeo Moszko ... quod idem Herman non debet dare eandem pecuniam, vsque cum eodem Iudeo Moszko viderit se.
2.
wstrzymać, unieważnić;
prohibere, antiquare
TPaw III p. 141 (a. 1389) : Nicolaus ... i-xit «zapouedzal» vendicionem ville Potrcowo, prout domina cum marito vendidit.
StPPP VIII p. 405 (a. 1397): Scarbco ... i-xerat litteram cum resignacione ... tandem ... Scarbco recessit de iudicio ... et litteram ... Johannes habet recipere.Ib.
p. 670 (a. 1399) : Johannes ... in curia domini regis litteras super vendicione ... trium villarum ... arestauit et i-xit.Occ. praescriptionem :
Lites I p. 150 (a. 1413) : prescripciones ... interrumpimus et i-imus.
N.
constr.
a. ut:
sq.
ArPrawn X p. 249 (a. 1408) : veniens ... Michael ... i-xit et arestavit sententiam iuratorum ... ut non edicetur tamdiu, quousque ipsi iurati compareant propria in persona.
AGZ XII p. 302 (a. 1465) : quam inscripcionem veniens Cunradus ... ab uxore sua ... i-xit alias «zapowedzal», ut ista inscripcio de libro camerariorum in librum terrestrem non induceretur.b. sq. acc. c. inf.
TArch p. 51 (a. 1409) : Hedwigis ... resignacionem ... Martino fore admittendam i-xit, asserens se ad dictam hereditatem fieri proximiorem.
3.
zapowiedzieć, ogłosić;
edicere, promulgare
KodMp III p. 283 (a. 1375) : in dolijs ... non audeant incole balneare sub pena aduocati i-ta.
B.
1.
apud aliquem
et
abs.
:
zająć na zabezpieczenie, obłożyć sekwestrem (na rzecz sądu lub
wierzyciela);
pignus capere (iudici vel debitori
tradendum)
KsgŁawKr p. 51 (a. 1369) : primus qui i-xit ... apud Nicolaum ... pro XV marcis ... X equos.
StPPP VIII p. 39 (a. 1381) : Gregorius ... fideiussor -ixit pecora ... qua (i. quae ) recepit aput Clementem ... pro quo fideiussit.
ArPrawn X p. 35 (a. 1394) : Vitus... arestavit i-ns 8 marcas ... apud Stanislaum emptorem scoltecie.
Additur
arrestando (
ib.
p. 232, a.
1408
et saepius), item
arrestare interdicentem
cf.
supra 40.
Indicatur pignoris
pretium
sq.
in
c.
abl.
ArPrawn X p. 41 (a. 1394) : veniens ad ... Korzzeidel i-xit bona allodii... in pecunia ut supra.
Ib. p. 316 (a. 1411) : Michael ... arestator omnium bonorum Magdalene ... arestavit ac i-xit ... domum suam muratam ... in 300 marcis certi debiti.
2.
super aliquid
zabezpieczyć na czymś (wierzytelność);
pecuniae debitae cautionem habere
KsgKaz p. 35 (a. 1371) : Rosinberk i-xit XX scotos super bona Nicze Beuchil tali caucione, si predicta bona ad ipsum Bouchil pertinebunt.
PomnLw I p. 1 (a. 1382) : Henricus ... super omnia bona mobilia et immo bilia Gobionis ... XII marcas ... i-xit.
StPPP XI p. 152 (a. 1419) : Hanus ... i-it pecuniam suam debitorialem super ... Bertholdi hereditatem et est primus, qui i-it.
IV.
singulare
causam
(cf.
Pol.
przypowiedzieć się)
wytoczyć sprawę w sądzie;
litem ad iudicem deferre
ARect I p. 40 (a. 1470) : magister Clemens ... in causa, quam Niclino baccalario mane i-xit occasione certarum rerum ... procuratorem ... constituit.Cf. INDICO II B INTERLOQUOR II 2.