Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTERCESSOR

Gramatyka
  • Formyintercessor
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. deprecator, patronus
  • II. iur.
    • 1. qui loco citati coram iudice respondere debet
    • 2. qui rei alienatae emptorem a cuiusvis vindiciis tueri tenetur
  • III. decessor

Pełne hasło

INTERCESSOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
[generis f. ? cf. infra 9.25.27. ]
I. orędownik, pośrednik; deprecator, patronus (praec. apud Deum et abs. , de sanctis, religiosis sim.)
N. in imagine de
oblivione :
COPERN. OpM p. 114 : si... poeniteas, oblivionem peccatorum malorum habebis i-em (Gr. ἀμνήμονα τῶν ... κακῶν ἕξεις τὴν πρόνοιαν).
II. iur. t. t. (Pol. zachodźca, zastępca)
1. osoba wstępująca w spór zamiast pozwanego; qui loco citati coram iudice respondere debet
ArPrawn VIII p. 65 (a. 1396) : si non statuet i-em, tenebitur eam multam.
KodKKr II p. 229 (a. 1399) : in primo ... termino ... personaliter constitutus Sand ... pro omnibus ... culpis ... se ... in legittimum constituit i-em et interuentorem ... causas... super se beniuole assumendo.
KsgZPozn p. 248 (a. 1403) : Vasilo tetigit se wlgariter «tgno sso» in i-em ... «w zachotczo»... qui ipsum Vasilonem intercessit et racione huius intercessionis astitit termino suo deputato.
Ita vulgo saec. XV—XVI. Occ. de femina
TPaw IV p. 307 (a. 1406) : Petrassius ... statuet uxorem suam i-em contra Mathiam ... pro hereditate.
StPPP VI p. 119 (a. 1518) : Zophia ... i-or et Nicolaus ... principaliter citatus.
2. osoba zabezpieczająca nabywcę od pretensji ze strony osób trzecich; qui rei alienatae emptorem a cuiusvis vindiciis tueri tenetur
VL p. 76 (a. 1420) : vicini ... per tres annos ... emptorem vexare postponunt, donec venditor et i-or praescriptione emptionis evadat.
CorpJP III p. 443 (a. 1519) : si ... equus ... furtivus fuerit, tunc i-or tenebitur emptorem pro prefato equo suo grosso et impensa eliberare, intercedere et indempnem reddere.
N. glossas Pol. ad
1—2 :
KsgGrWp II p. 305 (a. 1399) : quatuor i-es dictos vulgariter «zachodcze» sive «zastompsze» ... statuere deberet (cf. ib. p. 300, a. 1399).
AGZ XIV p. 20 (a. 1440) : pars adversa debet statuere i-em alias «zachoczcza» in sex ebdomadis.
Cf. ib. XV p. 375 (a. 1499) ; Glb p. 53 .
Iuxta posita
evictor ( APozn II p. 152, a. 1485 et saepius), interventor (cf. supra xxx ).
N. constr. ad
I—II : indicatur coram quo a . sq. ad:
KodWp I p. 136 (a. 1233) : cenobitas ... i-es ad Deum pro nostris excessibus habeamus.
b. sq. ante (faciem) :
StSyn I p. 47 (a. 1436) : quos sanctos ... speciales ante faciem sedentis in throno i-es sentimus.
c. sq. contra, cf. supra 25 et
TArch p. 55 (a. 1409) : kmetones ... constituissent dominum suum i-em ... contra Symonem.
d. sq. erga:
RotKość p. 307 (a. 1418) : Johannes ... tanquam i-or pro fratribus ... suis erga Johannem de Pyanowicze.
Indicatur pro quo (qua re) a. sq. gen.
StPPP VII p. 451 (a. 1404) : Johanne aduocato ... i-e Michaelis.
ZabDziej III p. 397 (a. 1495) : actor i-or sue matris.
b. sq. pro, cf. supra 838,26.47.54 et saepius.
Iuncturae verbales sollemniores
(aliquem) intercessorem locare ( KsgGrWp II p. 300, a. 1399) , nominare ( StPPP III p. 68 ) , statuere (cf. supra 838,14 et passim), item pro intercessore nominare ( KodWp III p. 687, a. 1396) vel suscipere ( StPPP II p. 855, a. 1485) , ad intercessorem recipere ( ib. IX p. 70, a. 1468) , in intercessorem se tangere (e Pol. tknąć się), cf. supra 838,20 et saepius ib.
III. (singulare) poprzednik; decessor
ArSang V p. 336 (a. 1541) : doctores seniores ... pari libertate ipsi quoque fruantur, qua i-es eorum, doctores seniores ... antehac usi sunt et fruebantur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)