- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
- K.
KodPol II p. 973 (a. 1504) : obscuritatem privilegij ... in sensum intelligibiliorem ... declarantes.Cf. Th. VI11, 2095,39. magis intellegibilis:
GOST. Th. fol. a IVb : si causa secundum sui naturam est magis i-is quam effectus.]
I.
zrozumiały, wyraźny, jasny;
qui intellegi potest, distinctus, expressus, clarus
PommUrk III p. 134 (a. 1291) : ad agnitionem i-em tam futurorum quam praesentium volumus pervenire, quod nos ... conferimus miricam ... civitati.
KodKKr II p. 64 (a. 1377) : priuilegium sanum et i-e, licet aliquantulum vetustate consumptum.
KodMp I p. 421 (a. 1381) : excommunicatos et aggrauatos publice alta voce et i-i in wlgari vestro nuntietis.Ita saepissime, praec. de voce (syn. alta supra 37 et passim; : PrPrz p. 34, a. 1334 et saepius; elata ib. ).
N.
locut.
intellegibile
est
wiadomo; constat,
intellegi potest
MatFil IV p. 72 (saec. XIV) : Deus videtur omnibus causare esse, item si creatura esset suum esse, ipsa esset immutabilis et per consequens non esset creatura, probatur quia non est i-e, quo modo removeatur.
ExPhys fol. o Ib : i-e est, quod sol ... illuminat etc.Ita saepius.
Praec.
phil.
poznawalny umysłowo; qui
intellectu capi, ratione percipi
potest
MatFil IV p. 41 (saec. XV) : non enim res est i-is nisi per definitionem et essentiam suam.
Ib. p. 48 : formae non sunt i-es in actu, nisi secundum quod separantur a materia et conditionibus individuantibus, nec efficiuntur i-es nisi per virtutem substantiae i-is intellectualis.Ita vulgo.
Opp.
sensibilis (
GŁOG.
ExLog
fol. 108b
:
singulare ... est sensibile, universale vero i-e;
ita passim).
Syn.
ratiocinabilis
(
GOST. Th. fol. d IIIb
:
secundum rationem non quidem ratiocinantis, sed rei ratiocinabilis, id est i-is).
Saepe
n.
pro
subst.
intellegibile,,
-is
n.
to co jest umysłowo poznawalne, co jest przedmiotem
poznania umysłowego; id quod intellectu
comprehendi potest, intellectu cognoscitur
MatFil IV p. 12 (saec. XIV) : sicut se habet sensus ad sensibilia, sic intellectus ad i-ia, sed sensus non sentit sensibile excellens, ergo nec intellectus i-e excellens.
Ib. II p. 40 (a. 1413) : substantia aeterna et actus simplex movens sicut i-e et appetibile, causa finalis et agens totius universitatis, summa delectatio et optima vita omnino immutabilis est, ergo Deus est.Ita passim.
N. libri
inscriptionem
De intellectu et intellegibili :
KomPolit p. 186 (a. fere 1433) : quod dicit Alfarabius in libro De intellectu et i-i.
ArLit IV p. 14 (a. 1490) : magister Iacobus de Gostynyn legit De intellectu et i-i.
ARect I p. 311 (a. 1491) : tres sexternos De intellectu et i-i.Ita saepius in ArLit IV.
II.
1.
extra textus
phil.
aetas (anni)
wiek dojrzały,
zwł. tzw. lata
sprawne, tj. wiek, po którego osiągnięciu nabywało
się zdolności do działań prawnych;
aetas pubes, praec.
qua iure agere licebat
MPH II
p. 32 (Ebbo):
qui decursa teneriori infantia litteris imbutus ut primum annos i-es attigit ...
spiritu sapienciae et
intellectus habundare coepit.
KsgHenr
p. 31
:
Johannes postquam peruenit ad i-em aetatem, temptauit sepe facta patrui
sui et patris sui more
Polonico reuocare.
PommUB
p. 554 (a.
1304)
:
cum ... liberorum nostrorum, quibus tunc extitit etas i-is, voluntate.
2.
praec.
phil.
a.
rozumny, obdarzony rozumem;
qui intellegit, intellectu
praeditus est
VITELO OpM
p. 44
:
sicut in regione aetherea ... sunt tales substantiae i-es, ita uidetur esse in
regione elementali, et ita
posuerunt antiqui et istas uocauerunt daemones, id est scientes.
Id. Persp.
p. 127
:
dum ens i-e a primis suis prodiens principiis entibus indiuiduis sensibilibus
per modum causae actu
mentis coniungeres.
Ita vulgo usque ad
saec.
XVI.
b.
umysłowy, rozumowy;
qui intellectu fit
GŁOG. Anal.
fol. CXXVa
:
hoc precipue veritatem habet in delectationibus i-bus et speculativis.
BYSTRZ. AnalPost fol. h Ia
:
sicut intellectus
est potior sensu, ita demonstratio, que fit per medium i-e est potior ea, que est per
medium sensibile
etc.
Id. Log. fol. h Ia:
quod licet
nigredo non potest separari a coruo et Ethyope separatione reali, bene tamen potest
separari separatione
i-i.
WROCŁ. Epit. fol. b VIb
:
illa dicuntur agere
propter finem, que habent i-em cognitionem etc.