Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INGROSSO

Gramatyka
  • Formyingrosso, ingrossatus, a, , um
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. crassiorem, maiorem reddere
    • 2. densiorem fieri; densus
  • II.
    • 1. exemplaria publica auctoritate grandioribus litteris describere (et in commentarios iudicii inferre)

Pełne hasło

IN-GROSSO, -are, -avi, -atum
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I.
1. pogrubiać, powiększać; crassiorem, maiorem reddere
DŁUG. Op. p. 301 : ut feminas ... moneant sacerdotes ne capita sua superfluis ornatibus circumquaque i-ssent.
Ib. p. 232 : daemon tanta se altitudine fingendo componens, vt vertice nubes contingeret et ad instar ecclesiae se inspissatum et i-tum monstraret.
2. mediopass. gęstnieć; densiorem fieri; part. perf. ingrossatus,, -a,, -um gęsty, zgęszczony; densus
VITELO Opt. p. 188 : aer i-tus a natura lucidi aliqualiter impeditur et propter admixtionem umbrae nigredine permisceri uidetur.
Ib. p. 454 : quando euri flant et aer humidus fit et i-atur omnium rerum uidentur magnitudines maiores; sol quoque et omnia astra ... propter caliginem et aerem uaporibus terrae i-tum illis uisibus interpositum uidentur maiora quam in medio coeli existentia.
PrzMog p. 41 : terreo aqueoque vapore ... i-to densaque nube.
STOB. Parv. fol. F IIIb : humores i-antur humiditate; que ingrossatio intelligenda est per repletionem.
II.
1. przepisać, odpisać, skopiować (i wciągnąć do ksiąg); exemplaria publica auctoritate grandioribus litteris describere (et in commentarios iudicii inferre)
CodSil II p. 149 (a. 1343) : Evfemia a me notario ... sub publica manu hoc instrumentum petivit i-ri.
KodWp III p. 280 (a. 1366) : singula iura, que in priori privilegio continebantur, scribi et i-ri fecimus ac innovari.
DokPaul p. 207 (a. 1436) : easdem litteras et privilegia transsumi, exemplari et de verbo ad verbum copiari et i-ri fecimus, presentibusque copiamus, i-amus et de cetera nostra sciencia transsumimus nil addendo aut minuendo.
Ita vulgo usque ad saec. XVI.
Item
missale (syn. scribere)
ŹrWaw I p. 104 (a. 1493) : Venceslaus ... recognoscendo se per ... vicarium ... ad scribendum et i-ndum ... unum missale pergameneum ... de XVII florenis conventum fuisse.
Syn. et iuxta posita
copiare (supra 600,55), inscribere ( ArPrawn V p. 371, a. 1491) , inserere ( Concl p. 145, a. 1515 ; AKapSąd III p. 194, a. 1518) ;, introducere (ad, in acta publica: ZabDziej III p. 120, a. 1491 ; ŹrWaw III p. 77, a. 1519) , scribere ( KodUJ I p. 201, a. 1440) .
Constr.
a. sq. dat.
AKapSąd III p. 131 (a. 1509) : processum alias monitorium ex cancellaria ... episcopi ... emanatum ... actis ... i-re.
ArPrawn VI p. 39 (a. 1520) : litteras ... actis ... seu matricae capituli de verbo ad verbum i-re.
StPPP VI p. 299 (a. 1527) : ipsa littera ... debet praesentibus actis regalibus i-ri ad verbum, ut in suo tenore continetur.
b. sq. ad:
AKapSąd I p. 371 (a. 1440) : petivit per me Adam notarium capituli ad metricam reponi et i-ri litteras.
Ib. III p. 59 (a. 1488) : composicionem ... inter ipsos ... factam in scriptis petentes ... ad acta sue reverendissime potestatis presencia i-ri et prout stabat de verbo ad verbum inscribi.
ArPrawn V p. 371 (a. 1491) : literas regiae maiestatis ... ad acta consistorii ... inscribi et i-ri.
c. sq. in c. acc.
KsgGrWp II p. 328 (a. 1400) : zupparii ... sentenciaverunt ... que non i-rent in librum terrestrem, nullus eorum ausus foret ... manifestare aut edicere.
KodWp V p. 134 (a. 1408) : acquisicionem ... abbatis ... in librum terrestrem iudicij regalis ... iussimus per nos i-ri.
StPPP XII p. 86 (a. 1577) : Marcus ... plenipotens filiorum ... petit arestum sibi i-ri in acta communitatis.
d. sq. adv. loci
AKap p. 146 (a. 1557) : domini ... dictas litteras hic i-ndum decreverunt.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)