- F.
- Th.
- S.
- L.
- A.
- N.
I.
propr.
1.
łączyć ze sobą,
splatać; contexere,
conectere.
Occ.
przeplatać, przetykać; intertexere
CracArt II p. 444 (a. 1545) : colnerium auro fillato i-atum in serico brunatico.
N.
locut.
α.
ictus ictibus
uderzać raz za razem;
iterum ac saepius percutere
FormJ p. 68 : maleus ictus ictibus i-ndo ... querelas suas validos resolvit in sonos.
β.
ambiguos gressus
iść chwiejnym krokiem, zataczać się;
vacillare
HUSSOW. p. 39, v. 837: i-at ambiguos pedibus velut ebria gressus.Refl. et mediopass.: wplątać się, zaplątać; involvi, impediri, v. gr. peplis proiectis ( DŁUG. Hist. IV p. 262 ).
N. in
imagine
COPERN. OpM p. 76 : quae paupertas ulceris instar possessoribus i-atur (Gr. τοῖς κεκτημένοις ἐμπλέκεται).
2.
obejmować, otaczać, ogarniać; circumdare, comprehendere, amplecti.
N. de
agris :
DŁUG. LibBen I p. 161 : ibi agri i-ati sunt per campos et nivas [(i. agros novales)].
II.
transl.
1.
wplątać, uwikłać, poddać; immiscere, involvere,
irretire
(hoc sensu saepius implicatum (-itum) tenere
vel habere).
Praec.
in malam partem, v. gr.
crimine
(mentem :
MARTIN. OP. Marg. fol. a VIb)
,
gehennae (animas suas :
ConcPol IV
p. 212,
a. 1445)
, legalibus tormentis (maleficos :
FormJ p. 40 ) , alienae iurisdictioni (se et terras suas:Dogiel IV p. 277, a. 1531).
N.
locut.
scriptis
utrwalić na piśmie;
i. q. mandare
PommUB p. 608 (a. 1310) : neglientia (sic ) in oblivionem devehit plurima, que scriptis non fuerint i-ata.Simili sensu
PommUrk V p. 549 (a. 1320) : dicte ecclesie ... ac capelle ... eius filie ... coniunccionem ... i-amus et approbamus.Refl. et mediopass.
a.
uwikłać
się w coś, wmieszać, popaść; irretiri, involvi,
incidere.
Simili sensu
implicatum (-itum) esse, manere (
PommUrk IV
p. 22, a.
1301)
, haerere (
Tom. VII
p. 391,
a. 1525).
Praec.
erroribus, morbo
sim., item
voluptatibus mundi, crapula et ebrietate (
ArPrawn I
p. 16, a.
1326)
, servitiis alicuius (
PommUrk IV
p. 22
a. 1301)
, bello
(
CodEp I 2,
p. 115,
a. 1451
et saepius), negotiis
saecularibus
(e VIg 2 Tim. 2,4
NIC. BŁ. Serm.
I
p. 344
et saepius), in
possessionibus (animo:
MARTIN. OP. Serm. p. 372 : in possessionibus ... Ecclesie intentus amore vel i-atus animo non erat s. Augustinus cett.
Praec.
iur.
querelis (StPPP III p. 12 ) iudiciis ( CorpJP III p. 111, a. 1510) , involucris iurium ( KodUJ IV p. 176, a. 1541), item ad causam ( AGZ XIV p. 478, a. 1456 : iudex sentenciavit penam ... super Iudeis, qui se i-verunt ad causam, non habentes ... agere cum Francisco).
b.
oddawać się czemuś, zajmować się czymś (gorliwie);
incumbere, studere alicui rei
GALL p. 62, 2 : ingenii puer parvi cur i-at se tam profundis.
Dicitur
divinis
(i. q. divina
administrare
StWrocł
p. 4, a.
1402
et saepius), rebus fidei (contra Turcos:
PP II
p. 47, a.
1448)
, eleemosynis (
ZABOR. Tract.
p. 36
).
2.
a.
aliquem
wprawić w trudne położenie;
sollicitudine afficere
(mediopass. znaleźć się w kłopotach; in angustiis esse, laborare).
b.
aliquid
komplikować, utrudniać;
impedire.
N.
iur.
causam :
DyplMog p. 17 (a. 1250) : castellanus ... qui causam praesentem multis modis i-bat, in exceptionibus suis omni modo defecit.
3.
złączyć, zjednoczyć; sociare,
unire.
Additur
abl.
iugo confraternitatis (
FormJ
p. 4
).
Constr.
ad I—II:
a.
sq.
dat.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
ad :
KodWp V p. 515 (a. 1431) : debitum ... ad quod monasterium per fratrem Szandzywogium ... fuit inuolutum et i-atum.Cf. supra 9. d. sq. de :
HUSSOW. p. 20, v. 303 : qui se ... de talibus i-et actis.e. sq. in c. abl. , cf. supra 191,17.
III.
log.
t.t. implikować, pociągnąć za sobą w sposób konieczny lecz nie wypowiedziany
wyraźnie;
aliquid necessario non tamen explicite
consequi facere
NIC. BŁ. Serm. I p. 286 : quae fides formata ... i-at charitatem, non excludit.
GŁOG. ExLog fol. 93b : secundum modum significandi predicamenta i-ant se inuicem.
Id. Hisp. fol. 68a : acceptio huius termini: homo refertur ... ad significata potentialiter existentia ... et ... non i-at in vna et eadem propositione esse ampliationem et restrictionem respectu diuersorum.
WROCŁ. Dial. fol. A VIIb : resoluere est aliquod inclusum et i-atum in propositione manifestare et exprimere.
Praec.
contradictionem (contradictoria, opposita):
VITELO Opt. p. 63 : aequalis ... virtutis erunt lumen fortius et debilius, quod est imposibile, quoniam i-antur contradictoria.
Id. OpM p. 37 : haec Platonis diffinitio i-at opposita, quia passibile est utique mortale (cf. ib. supra quos daemones Plato sic diffinit: animal ... immortale, passibile).
STOB. Parv. fol. E Ia : i-et contradictionem vacuum esse (cf. ib. supra impossibile est esse vacuum).Ita passim. Simili sensu sq. acc. c. inf. vel enuntiato obi.
GŁOG. Alex. II fol. P IVb : i-at aliquid simplex esse compositum.
Id. Anim. fol. E IIIb: sequeretur, quod idem esset saluatum et dampnatum, quod i-at.
Id. Anal. fol. 16a : hoc i-at, quod aliqua sunt simul et unum est prius alio.
N.
sibi ipsi
pozostawać w sprzeczności ze sobą samym; sibi ipsi
repugnare
GIEŁCZ. fol. K IIIb : Marsilius i-at sibi ipsi ... quia in Duodecima regula dicit ly antichristus ampliari, quod tamen prius improbauit et negat frequenter.
Constr.
a. sq.
acc. b. sq.
acc.
c.
inf.
,
cf.
supra 192,41
c. sq. quod, cf.
supra 4.