Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IMMERGO

Gramatyka
  • Formyimmergo, inmergo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -si, -sum
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. intro mergere, immittere (v. gr. aquae, paludi sim.). Occ. (de aqua) i. q. inundare
    • 2. + terrae, in sabulum infodere demergi, considere. Occ. wprawić; includere
    • 3. infigere
  • II. transl. compellere, intro cogere se insinuare, penetrare (v. gr. turbae),
  • III. fieri, existere

Pełne hasło

IMMERGO s. INMERGO, -ere, -si, -sum
  • F.
  • Th.
  • S.
[1. sg. con. plp. act. immerguissem cf. infra 99, 18.]
I. propr.
1. zanurzyć, zatopić, pogrą żyć; intro mergere, immittere (v. gr. aquae, paludi sim.). Occ. (de aqua) i. q. inundare
StPPP XII p. 418 (a. 1496) : piscina ... frequenter destruit ... agros et prata i-it.
2. zaryć, zakopać; infodere (v. gr. terrae, in sabulum sim.). Mediopass. zapadać się; demergi, considere. Occ. wprawić; includere
AAlex p. 542 (a. 1506) : ametistus ... pectoralis auro i-sus.
3. zatopić, wbić; infigere (v. gr. gladium pectori).
II. transl. wpędzić, zagnać; compellere, intro cogere
HUSSOW. p. 52, v. 81: quos ... terror silvis i-erat altis.
Praec. mediopass. et refl. wcisnąć się, wtargnąć, wejść; se insinuare, penetrare (v. gr. turbae), item sensu latius transl. in familiaritatem alicuius ( Tom. VII p. 205, a. 1525).
N. locut.
cucullae wstąpić do klasztoru; monachum fieri
Tom. XII p. 138 (a. 1530) : si caruissem ... consorte cum liberis, i-uissem me nunc ... cuculae.
Constr. ad
I—II: a. sq. dat. b. sq. abl. c. sq. ad :
AKapSąd III p. 238 (a. 1480) : priusquam ipsam particulam Hostie ad calicem i-isset.
Cf. Th. VII 1,455,42. d. sq. in c. acc. vel c. abl.
III. intrans, (fungitur vice vocis emergendi) pojawić się, nastąpić; fieri, existere
PommUB p. 591 (a. 1309) : si aliquando ... aliqua impeticio i-erit pro ... dicta vendicione.
PP II p. 145 (a. 1452) : gverras aut fames notabiles regno nostro i-ntes.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)