Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IDIOMA

Gramatyka
  • Formyidioma, ydeoma
  • EtymologiaGr. ίδίωμoc
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. proprietas, id quod proprium est alicuius rei (saec. XV).
  • II.
    • 1. i. q. sermo, lingua
    • 2. locutio, alicuius linguae vel textus propria

Pełne hasło

IDIOMA s. YDEOMA, -atis n. (Gr. ίδίωμoc)
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • Ha.
  • A.
  • N.
  • L.
  • K.
I. właściwość, cecha charakterystyczna; proprietas, id quod proprium est alicuius rei (saec. XV).
N.
idiomaturn communicatio (in Christo)
WROCŁ. EpitConcl fol. t VIa : Christus est persona, subsistens in duabus naturis, scilicet diuina et humana, sed omnia, que conueniunt diuine nature, possunt predicari de Christo, ergo pari ratione, que conueniunt humane nature et hoc per communicationem i-atum; sic ... Deus sibi vniuit humanam naturam, vt ea, que sunt propria, predicentur de humana natura et econtra et hoc est communicatio i-atum.
Et paulo infra communicatio i-atum in Christo est mutua predicatio concretorum vtriusquisque nature de se inuicem.
II.
1. narzecze, język, mowa; i. q. sermo, lingua
HistTart p. 63 : Kitai ... barbam non habent nec in facie lati sunt ut Mongali et habent i-a speciale.
Ib. p. 81 : iste sunt terre Christianorum sed diversorum y-tum.
KodPol I p. 66 (a. 1252) : memoratos homines ... duximus ... absolvendos ab exactionibus honerosis, que vulgariter «strosa, povolove, stan, podvode, prevod» y-e Polonico nuncupantur.
VITELO OpM p. 35 : uidemus homines obsessos et loquuntur mirabilia et praedicant futura et praeterita et loquuntur i-a, quod non didicerunt.
Ita saepissime usque ad saec. XVI ex. Glossa Pol.
GLb p. 50 : i-a dicitur proprietas loquendi in qualibet lingua ... «rzecz, mova».
Per abundantiam
DŁUG. Op. p. 522 : linguarum i-a ignoranti.
N. locut.
idiomati (externo) se accomodare ( CALLIM. Greg. p. 16 ) , idioma(-ta) addiscere ( FormJ p. 80 ) , sibi appropriare ( KsgPszcz p. 60 ) , pronuntiare ( DokMp II p. 75, a. 1427) , idioma(-te) loqui ( VITELO OpM p. 35 et saepius), imbuere ( DŁUG. Hist. III p. 539 ) , in idiomate praedicare ( AKapSąd II p. 577, a. 1457).
Item
idiomate peritus ( KodWp I p. 514, a. 1285) , idiomatum eloquentia ( SSrSil VII p. 52, a. 1459).
2. specyficzne wyrażenie, idiom; locutio, alicuius linguae vel textus propria
CantMAe I nr. 82, v. 8b (saec. XV) : obscura qui pandis Scripture i-ta.
Cf. Th. VII 1,220,80 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)