Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FRUSTUM

Gramatyka
  • Formyfrustum, frustrum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. propr. particula, fragmentum, portiuncula
    • a. + carnis, panis
    • b.
    • c. + argenti:
    • d. + cerae:
  • II.
    • 1. + agri modus, pars
    • 2. + rotae pars canthi lignei compactilis
    • 3. nummus qui quartam partem talenti Brandemburgensis valebat
    • 4. torques?

Pełne hasło

FRUSTUM s. FRUSTRUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
[acc. sg. decl. I
*PommUrk IV p. 102 (a. 1303) : unam frustram cere.
gen. pl. decl. IV
infra 413,5. ]
I. propr. kawałek, odłamek, okruch; particula, fragmentum, portiuncula
a. carnis, panis sim. Glossae Pol.
AKapSąd I p. 182 (a. 1504) : illorum panum primam incisuram seu primum f-um vel porcionem alias «parthecą» ... alicui pauperi elemosinam petenti ... dare.
GLb p. 44 : f-um dicitur particula carnis vel panis «stuka».
b. membrorum hominum,praec. in locut. in frusta concidere, dividere, (prae)secare sim.
c. argenti:
AGZ XIII p. 441 (a. 1464) : pro ... unius f-i (ed. finstri) argenti alias «rubei» ... recepcione.
Item
auri ( Tom. XIV p. 701, a. 1532) , lapidum ( RachWaw p. 360, a. 1546 : ex zupa Veliciensi soluta sunt f-a lapidum alias «orczle» ... marcas 63).
d. cerae:
AGZ III p. 81 (a. 1389) : quatuor f-a cere continencia XLV lapides.
PomnLw II p. 9 (a. 1405) : f-um alias «eyn Stucke» (Germ. ) cere liquefacte.
N.
salis et abs. bryła soli określonej wielkości, tzw. krusz; salis fossilis mensura
MPH V p. 424 (saec. XIII) : XII f-a salis ( ib. XII f-a et vna tvnna).
KodMaz(L) p. 338 (a. 1203) : f-a salis ... de plaustro et de navi L f-a (cf. KodMaz(K) p. 345, saec. XIII ex.).
Ita saepius saec. XIII—XVI. Explicat
ŻupKr p. 584 (a. 1518) : f-a dicuntur porciones salis, que esse bancorum non constituunt.
DECIUS p. 31 : sal ... in aequalia f-a, quae bancos appellant operarij dividitur.
Glossae Pol.
DokMp II p. 20 (a. 1423) : decem f-a alias «tolep» salis de quolibet curru onerato.
ŻupKr p. 565 (a. 1518) : f-um salis «zlomek».
Ad rem cf. Wyrozumski, Gospodarka solna p. 44 sq. et 114 sq.
II. meton.
1. agri sim.: kawałek (gruntu); modus, pars
PommQu p. 3 (a. 1370) : vendidi ... duo f-a agri.
AGZ XVII p. 99 (a. 1473) : unum sulcum alias «zaghon» in orto et f-um terre, ubi Rosza est.
Ita saepius. Glossa Pol.
DokSZKr p. 196 (a. 1436) : ex opposito frustrii fundi parochi ... alias «klina».
2. rotae et abs. : tzw. dzwono, tj. część drewnianego obwodu koła u wozu, umocowana na dwóch szprychach; pars canthi lignei compactilis
KodKrak p. 394 (a. 1396) : rotarum f-a circumferencialia.
RachBon III p. 115 : a labore frustuum alias «dzwon».
Ad rem cf. Słownik Polszczyzny XVI wieku s. v. dzwon.
3. nazwa monety wartości 1/4 talentu brandemburskiego; nummus qui quartam partem talenti Brandemburgensis valebat
*KodWp II p. 297 (a. 1312) : in ... nostre donacionis repensam fideles nostri milites ... nobis pro quolibet f-o redituum de predictis bonis ... quinque marcas ... argenti ... persolverunt.
PommUrk V p. 463 (a. 1319) : profitemur nos famoso militi Ottoni ... supremum iudicium supra triginta f-a redituum ac ius patronatus in villa ... vendidisse.
*Ib. VI p. 224 (a. 1324) : concedimus graciose, ut redditus quadraginta ... f-orum, qui vulgo dicuntur «Stuche» in moneta et decem cum dimidio f-orum in thelonio ... tenere ... valeatis.
4. singulare: naszyjnik, łańcuch? torques?
AGZ XIII p. 580 (a. 1468) : f-um alias «rzond» de margaritis (nisi leg. frenum).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)