- Dc.
- B.
- L.
- K.
I.
1.
handlować,
przeprowadzać transakcję kupna-sprzedaży;
mercari
KodPol I p. 194 (a. 1343) : permittimus etiam in ... villa forum habere et libere f-re omnes aduenientes, quascunque merces apportauerint.
KodMp I p. 262 (a. 1346) : attribuimus ... nostre ciuitati semel in anno forum annuale ... ad quod licitum sit omnibus transire ... libere f-ndo (ed. foriando).
KodWp III p. 341 (a. 1370) : dantes ... universis ... mercatoribus ac aliis hominibus ... facultatem merces et res emendi vendendique, eisdem f-ndi.Ita saepius.
N.
decimam :
AKapSąd II p. 352 (a. 1505) : quomodo ... nobilis decimam in sua hereditate ... apud ... plebanum ... f-vit iuxta statutum provinciale.
Item
censum :
KodUJ III p. 30 (a. 1473) : debebunt dictae virgines ... praefatos dominos emptores ... sex mensibus ante avisare ... donec census similis in alio loco comparatus et f-tus possit inveniri.
Ib. p. 190 (a. 1492) : pecunia capitalis ... debebit ... fideliter conservari ... donec in loco alio census huiusmodi f-tus fuerit.Ita saepius saec. XV.
Syn.
et iuxta posita
commutare (
PP II
p. 179, a.
1453)
, comparare (
ŹrWaw I
p. 42,
a. 1474)
, emere (
KodWp III
p. 341, a.
1370
;
DokMp I
p. 187, a.
1374
et passim; additur per modum fori:
ARect II
p. 103, a.
1545)
, mercari (
KodMp III
p. 350, a.
1383)
, vendere (
KodWp III
p. 341, a.
1370
;
DokMp I
p. 187, a.
1374
et saepius saec. XV). N. part. praes. act. loco
subst.
forisans,,
-ntis
m.
handlarz, kupiec;
i. q. mercator
ArPrawn I p. 163 (a. 1455) : cives civitatis ... in qua forum sit, non faciant aliquas inhibiciones contra huiusmodi f-ntes, videlicet quod mitram non dependant nec aliud signum super tales ementes etc.
Ib. p. 85 (a. 1523) : f-ntibus etiam Christianis res quascunque Iudei praepedire non debebunt quousque Christianus ab illa re discesserit.
N. constr.:
indicatur quid
a.
sq.
acc.
DokMp I p. 187 (a. 1374) : dantes ... mercatoribus merces ... f-ndi ... facultatem.
StPPP VIII p. 251 (a. 1388) : Petrus ... sibi ... hereditatem ... debuit f-re.Ita saepius. b. sq. abl. , cf. c. sq. pro:
StPPP VIII p. 251 (a. 1388) : Petrus ... pro ipso vadio debuit f-re.
ArPrawn X p. 301 (a. 1410) : secum f-vit pro eodem sale.Indicatur cui (a quo) a. sq. dat. , cf. b. sq. apud :
StPPP II p. 558 (a. 1446) : propono contra ... Michaelem, quia f-uit apud me ... aceruos.
AKapSąd III p. 21 (a. 1466) : equum ... apud me f-bat.
ZabDziej III p. 165 (a. 1491) : Andreas ... apud eum crocum f-vit.Ita saepius. c. sq. cum cf. Indicatur pretium sq. pro :
ZabDziej III p. 42 (a. 1490) : proponit contra eum, quod equum ... f-ndo pro duabus marcis ... sibi non tenuit.
2.
zawierać umowę handlową, uzgadniać warunki transakcji
kupna-sprzedaży; obligationem pecuniariam
inire, de emptione-venditione pacisci
KodKKr I p. 286 (a. 1361) : quicunque dominus ville in ipsa villa sua decimam emere voluerit ... cum domino decime f-re procuret, alioquin dominus decime libere eam vendet.
TPaw IV p. 81 (a. 1400) : debet tenere per quinque annos silvam, et ... dedit ... pecuniam a tali loco, sicut inter se f-erunt (ed. foritaverunt).
StPPP XI p. 253 (a. 1439) : domine scultete, ego hoc nosco, quia f-vimus sic: sine duobus grossis dimidiam alteram marcam debuerunt michi dare pro ... pecoribus.Ita saepius saec. XV—XVI.
Syn.
con
venire :
AGZ XV p. 411 (a. 1500) : molendinum ... admisimus ... in summa pecuniarum per ipsum conventa et f-ta exemere.
Constr.
a.
sq.
cum
cf.
KsgŁawWar I p. 10 (a. 1423) : nichil teneor tibi nec f-vi tecum.
VL p. 97 (a. 1433) : cum domino decimae f-re procuret.Ita saepius. a. sq. inter cf.
AGZ XV p. 116 (a. 1471) : medietatem ... piscine vendere debet ... quantum inter se f-bunt.
II.
posługiwać się jako środkiem płatniczym, płacić; solvere
Somm. II p. 95 (a. 1395) : grossi parui argentei erant portati Cracouiam, vbi prius cum nigro argento et pelliculis ... aspergelinis graviter f-bant.
Dogiel I p. 9 (a. 1438) : falsam pecuniam ... cudi seu cum ea in foris civitatum ... f-ri non permittemus (cf. KodPol IV p. 32, a. 1438).
AGZ XII p. 34 (a. 1438) : Lucam ... inculparunt, quod ... falsariis peccuniis f-ret.
StPPP II p. 469 (a. 1440) : Nicolaus ... fuit delatus pro mala pecunia, quia eandem f-ret et ... fuit ... intruncatus pro eadem pecunia.
Constr.
a. sq.
acc.
,
cf.
b. sq.
abl.
,
cf.
c. sq. cum cf.
et 15.