Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FORCEPS

Gramatyka
  • Formyforceps, forfex, forpex
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ipis s. -icis
  • Część mowyrzeczownikrzeczownik
  • Rodzajmęskiżeński
Znaczenia
  • I. instrumentum ad extrahendum, lacerandum, expilandum, scindendum aptum.
  • II. nat. piscis species, Abramis brama Linn.
  • III. + fornicis confunditur c. voce

Pełne hasło

FORCEPS s. FORFEX s. FORPEX, -ipis s. -icis m. et (perraro) f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
I. obcęgi, kleszcze, szczypce, nożyce; instrumentum ad extrahendum, lacerandum, expilandum, scindendum aptum. Glossae Pol.
*RFil XXIV p. 359 (saec. XV med.) : f-e«klesczky».
GŁOG. Alex. I fol. n Ib : f-s ...«kleszcze»... instrumentum scindens ferrum ... et tenella, qua ferrum ignitum trahitur ex igne.
GLb p. 42 : f-s instrumentum fabrile, cum quo tenetur ferrum ad fabricandum, «klyescze».
Cf. item RachBon II p. 72 (a. 1545) .
N. pl.
emunctorii szczypce do podcinania knotów świec; instrumentum, quo ellychnia purgantur ( RachDw I p. 250, a. 1547 et saepius). Cf. supra III 1106,46 sqq.
N. locut.
cum forcipe signare wystrzyc tonsurę; capillos in modum coronae tondere
ŁASKI ComPriv fol. 200a : nec ... potest pro ... sacerdote reputari ... nisi ... consecratus ad gradum sacerdotii et cum f-e signatus.
II. nat. kleszcz, gatunek ryby; piscis species, Abramis brama Linn.
GLr I p. 398. DŁUG. Hist. I p. 36 (= I p. 96 ed. nov.): lacus ... optimos pisces f-es producens, «kleszcze».
III. singulare: strop; confunditur c. voce fornicis
StPPP XII p. 540 (a. 1528) : domus ... habens stubam communem antiquam et in f-em ligneum in quatuor angulis roboratam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)