1. na koniec, w końcu, wreszcie; ad extremum, denique, tandem

MARTIN. OP. Chr. p. 442 : obsessi annis quatuor f-r Turcos expulerunt.

Lites I p. 262 (a. 1339) : castrum ... quod expugnaverunt cum machinis ... f-r occupaverunt.

WŁODK. Den. p. 192 : multae aliae conclusiones habent se tamquam media ad inferendum f-r dictas conclusiones haereticas.

Ita vulgo usque ad saec. XV.

2. ostatecznie, nieodwołalnie; modo definitivo, ultimo, peremptorie

KodMp II p. 166 (a. 1286) : omnes mete dicte ville f-r sunt distincte.

Śwink. p. 123 (a. 1368) : terminum peremptorium utrique parti f-r assignatum.

KodPol I p. 270 (a. 1399) : sentenciarum appellaciones ... diffiniant, sentencient et jure Meydburgensi ... pronunccient f-r et decidant.

KodMp IV p. 93 (a. 1404) : in termino eisdem partibus in Medica ... peremptorie et f-r assignato.

AKapSąd II p. 473 (a. 1424) : consulta cum amicis vobis f-r respondebo.

Ita saepius. Occ. na zawsze, na stałe; in perpetuum

DyplMog p. 45 (a. circa 1328): pronuntiamus dictam ecclesiam de Woznik ... ad possessionem ... predictae ecclesiae de Wadowicz f-r reduci.

KodKKr I p. 264 (a. 1356) : silencium predicte Helcze in hac parte perpetuum f-r imponentes.

3. faktycznie, rzeczywiście; re vera, profecto, sane

PommUrk II p. 18 (a. 1255) : vendidimus ... hac conditione adiecta, quod nobis ... XXX tremodia auene ... in ciuitate solummodo ... f-r erogabunt.

KsgŁawKr p. 11 (a. 1366) : pecunias ... f-r proximo preterito sibi debuisset persolvisse.

Ib. p. 5 (a. 1366) : quousque ... X marce fuerint sibi f-r persolute.

Ib. p. 154 (a. 1391) : CL marcas ... solvere et f-r expedire.

Ib. p. 167 (a. 1391) : quid eidem in eisdem marcis decresceret, promisit f-r in summa predicte pecunie adimplere.

Ita saepius.

1. w sposób ostateczny, najwyższy, w pełni, całkowicie; extremo, plene, omnimode, totaliter

MARTIN. OP. Serm. p. 12 nlb. : humanus animus nullius capax est f-r nisi solius Dei, non potest ergo plenus esse, quantumcunque habeat, nisi Deum habeat, cuius capax est.

MATTH. Rat. p. 119 : si ... Deus ... esset te aeque per omnia damnaturus propter malam f-r vitam tuam.

2. w aspekcie celu, ze względu na cel, celowo; (quo) ad finem

JAC. PAR. II p. 355 (a. 1416) : est plenitudo potestatis in universali ecclesia tanquam in obiecto, ipsam causaliter et f-r continente.

NIC. BŁ. Serm. III p. 133 : si quis delectatur in pulchritudine creaturae sistens in ea, vt in fine, hoc est non resciens huiusmodi delectationem nec ordinans in Deum, peccat mortaliter ... quia vt sit delectando in creatura f-r, avertitur a Creatore.

WŁODK. ScrSel I p. 71 : opus ... quod tam materialiter et simpliciter ... est servile quam eciam formaliter et f-r, scilicet per respectum ad agentem.

Gramm. p. 162 (saec. XV) : omnis doctrina ad tollendam ignorantiam est f-r ordinata.

WROCŁ. EpitConcl fol. r IIIb : alio modo intentio dicitur bona, quia illud, quod f-r intendit, est bonum.

GŁOG. Hisp. fol. b IVb : impositio vocum ad significandum ... f-r et perspective est ab intellectu.