Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FERIAE

Gramatyka
  • Formyferiae, feria, foeria,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -arum -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. pl.
    • 1. dies a negotiis liberi, dies festi.
    • 2.
      • a. + quadragesimales quadraginta dierum ieiunium, quod Pascham antecedit
      • b. + maximae septimana, quae Pascham antecedit
      • c. + fori nundinae, quae septimana Pascham antecedente fieri solebant
    • 3. + messis (in favorem messium) sollemnia messoria
    • 4. otium, tranquillitas, intermissio.
  • II. + secunda tertia quarta quinta sexta ordinarius dies hebdomadis (praeter sabbatum et diem dominicam), nimirum dies Lunae dies Martis dies Mercurii dies Iovis dies Veneris

Pełne hasło

FERIAE -arum et (saepius) FERIA s. FOERIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
I. pl.
1. dni wolne od pracy, dni świąteczne; dies a negotiis liberi, dies festi.
Additur
festorum ( BIEM p. 29, 37).
2.
a. quadragesimales post czterdziestodniowy; quadraginta dierum ieiunium, quod Pascham antecedit
KADŁUB. p. 73 : licet quadragesimalium tempus f-arum minus religiose coluerint.
Inde sg.
post; ieiunium
SSrSil I p. 201 (a. 1482) : nec voluerunt unquam canonici tenere f-am nisi in adventu et quadragesima, in quatuor temporibus et vigiliis apostolorum aut sanctorum.
b. maximae Wielki Tydzień; septimana, quae Pascham antecedit
Tom. XII p. 95 (a. 1530) : hii dies ... sint f-ae maximae, in quibus maiestas regia solet precibus et divino verbo vacare.
c. fori et abs. jarmark wielkanocny, tj. odbywany przed Wielkanocą; nundinae, quae septimana Pascham antecedente fieri solebant
Ztschr. II p. 370 (a. 1370) : renunciantes ... singulis excepcionibus generalibus ... beneficio appellacionis, in integrum restitucionis, contractus, f-arum fori, doli mali.
DECIUS p. 75 : ea res publicata fuit diebus Aprilis in f-iis seu, ut vocant, nundinis quadragesimalibus.
Cf. Th. VI 503,41.
3. messis (in favorem messium) dożynki; sollemnia messoria
AKapSąd III p. 191 (a. 1517) : f-iis in favorem messium ex consuetudine patrie indictis non obstantibus.
ARect II p. 112 (a. 1545) : se velle gaudere f-iis messis in favorem hominum concessis.
Huc spectare videtur
AKapSąd II p. 489 (a. 1431) : non potuit prosequi appellacionem ... quod fuerunt f-e rustice et alia impedimenta.
Cf. Th. VI 503,61.
4. odpoczynek, spokój, przerwa; otium, tranquillitas, intermissio.
Additur gen. , v. gr.
belli ( CALLIM. in Tom. I app. p. 12, a. 1448 ; Id. Sbign. p. 22, 33 ;et saepius), vacantiarum ( ZabDziej III p. 280, a. 1493), item sensu latius transl. virginitatis ( DŁUG. Op. p. 201 : sub quo biennio ... Kunegundis a sponso suo terreno ... virginitatis suae f-as observabat).
II. sg. dzień powszechni tygodnia (w odróżnieniu od soboty i niedzieli); ordinarius dies hebdomadis (praeter sabbatum et diem dominicam), nimirum secunda poniedziałek; dies Lunae tertia wtorek; dies Martis quarta środa; dies Mercurii quinta czwartek; dies Iovis sexta piątek; dies Veneris (cf. Th. VI 505,25 sqq.).
N.
carnalis dzień, w który jada się mięso, tj. wolny od postu; quo carnes comedi minime vetantur, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)