- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- L.
- N.
I.
act.
A.
1.
wykonywanie, robienie, sporządzanie czegoś;
actus aliquid faciendi, comparatio, confectio
RachJag p. 93 (a. 1389) : pro labore et f-e gruelli.
KsgKaz p. 309 (a. 1394) : a f-e vaginarum Jankoni ... II ½ gr.Ita saepe. Cf. Th. V1134,29 sq.
N.
non factio (
AGZ XIII
p. 357, a.
1460
;
ib. XII
p. 384, a.
1461
et saepius). Glossa
Pol.
GLb p. 39 : f-o «vdzyalanye».Occ.
α. testamenti.
Item ceterorum instrumentorum publicorum
(
KodUJ III
p. 18, a.
1472
et saepius).
β.
tabernae
założenie, zbudowanie;
conditio
AGZ XIX p. 65 (a. 1487) : Iohannes ... fecit tabernam in sorte Zurowycze, quam facere non debuit ... qua f-e taberne ... alienavit a predicta Katherina ... censum.
2.
a.
sprawianie, stwarzanie, działalność
twórcza;
actus creandi,
creatio, effectio.
N.
distinctionem
STOB. Aret. fol. g VIIIb : scire oportet differendam actionis et f-is, hoc est operacionis immanentis et transeuntis, actio enim proprie dicitur operacio immanens, effectio vero transiens.Additur divina ( SSrSil IX, p. 154, a. 1466) , instantanea ( GŁOG. Anal. fol. 16a ) , proprie dicta ( BYSTRZ. AnalPr fol. I IVb) , unica ( id. Top. fol. p IIIa).
Constr.
a.
sq.
gen.
(v.
gr. humani corporis, hominis sim.)
b.
sq.
de :
GIEŁCZ. fol. I 3a : nulla f-o potest esse non entis de aliquo non ente.
c.
α.
zły czyn, występek, podstęp; facinus, dolus.
β.
zamach, spisek, zmowa, bunt; coniuratio,
motus, seditio.
γ.
niezgoda, spór; dissensio,
lis.
3.
wykonywanie, spełnianie jakiejś czynności;
effectio, exsecutio,
peractio.
Praec.
a.
iuris
postępowanie sądowe i. q. actio
ArPrawn IV p. 14 (saec. XIV med.) : filii cum patribus una persona iuris f-e censentur.Ita saepius.
Item
iustitiae (cum aliquo)
wymierzanie sprawiedliwości; actus iuris administrandi
StPPP VII p. 219 (a. 1544) : cum aliquis citat pro f-e iustitiae cum aliquo subdito, aliam iustitiam pars rea tenetur ex citatione.
b.
świadczenie pewnych robót tytułem powinności, robocizna; iuris feodalis unus, quo coloni ad labores quosdam praestandos adesse
cogebantur
KodMp I p. 37 (a. 1250) : villas ... ab omni liberamus exaccione, prestacione, f-e uel seruitute, quas uulgariter de uerbo ad uerbum uolumus enarrare, uidelicet: «powoz, stroze, poradlne» [etc. (cf.] KodPol III p. 65, a. 1255).
N.
constr. sq.
gen.
AGZ III p. 180 (a. 1423) : liberantes ... villam ... ab omnibus ... solucionibus, exaccionibus ... ac laboribus, castrorum et omnium noworum sive antiquorum f-bus et reformacionibus.
B.
1.
stronnictwo;
partes.
2.
sekta;
secta.
Abundat
AKap p. 119 (a. 1554) : haeretici dogmata nova depredicant et secte sue f-em apertissime instituunt.
II.
pass. stawanie się,
powstawanie, zaistnienie;
actus flendi, ortus
ExPhys fol. c VIa : dicitur concedendo, quod aliquod creatur, sed non dicitur, quod aliquod fit ex nihilo et sic tenendo fidem rationes Auerrois non militant contra eam, quia ipse bene probat de f-e naturali, non autem de creatione.
Ib. fol. e VIa : aliquid dicitur tripliciter fieri: vno modo subiectiue, quia est subiectum f-is et sic materia prima fit subiectiue, quia ipsa subicitur f-i et transmutationi.
WROCŁ. Epit. fol. k IIIa : mundum siue motum ... inciperet f-e naturali scilicet per mutationem phisicam.Ita saepius.
Dicitur etiam
accidentalis (
ExPhys fol. e
VIa)
, physica (
ib. fol. e VIIb)
.